Nauka języka obcego dla seniorów. Jakie atuty mają osoby 60 plus?

Osoby w wieku emerytalnym rzadziej niż ludzie młodsi podejmują nową intelektualną aktywność, taką jak nauka języka obcego. Zauważamy, że wraz z wiekiem osłabieniu ulegają nasze zdolności percepcyjne (psuje się nasz wzrok i słuch), gorzej radzimy sobie z koncentracją i sterowaniem uwagą, spada tempo przetwarzania informacji czy pojawiają się problemy z pamięcią.

Jak wraz z wiekiem zmienia się umysł

Mniej osób wie jednak, iż pogorszeniu się takich „płynnych” zdolności poznawczych towarzyszy najwyższy poziom „skrystalizowanych” zdolności umysłowych, opartych na gromadzonych przez całe życie wiedzy i doświadczeniu. Przykładowo nasze słownictwo staje się najbogatsze w wieku ok. 60 lat i przez dwie kolejne dekady utrzymujemy ten sam poziom, znacznie wyższy niż przez całą młodość.

Niektórzy badacze uważają, że ta akumulowana wiedza i doświadczenie przyczyniają się do związanego z wiekiem spowolnienia poznawczego. Nasz umysł funkcjonuje wolniej nie tylko dlatego, że szwankować zaczyna neuronalna maszyneria, która go napędza – ale także dlatego, że magazyn naszej wiedzy jest znacznie bardziej wypełniony niż w młodości i przez to trudniej się po nim poruszać.

Nauka języka obcego dla seniorów. Jak sobie radzą?

Wychodząc od tych koncepcji funkcjonowania ludzkiego umysłu, Karen Roehr-Brackin i Renato Pavlekovic z Uniwersytetu Essex w Colchester postanowili zbadać, czy osoby w wieku 60 lat i więcej są w stanie skutecznie uczyć się języka obcego i jaki sposób nauki będzie dla nich optymalny.

W badaniu, z którego raport autorzy opublikowali w czasopiśmie „Language Teaching Research” i omówili w serwisie „The Conversation”, wzięło udział 80 osób anglojęzycznych w wieku 60-83 lat. Uczestniczyły one w lekcjach online języka chorwackiego na podstawowym poziomie w jednej z dwóch grup. Osoby przypisane do pierwszej otrzymały w danej lekcji pełne objaśnienie stosownych zasad gramatycznych; w drugiej zamiast gramatyki przewidziano więcej przykładów i ćwiczeń.

Co ważne, słuchacze potrafili opanować przerabiany materiał, a w testach uzyskali wyniki przekraczające 80 proc. – co przekonuje, że nauka języka obcego możliwa jest w zasadzie w każdym wieku. Przedstawiciele obu grup radzili sobie z testami równie dobrze – sposób nauki nie był istotny. To zdaje się odróżniać seniorów od młodszych dorosłych, którzy na ogół lepiej radzą sobie z nauką języka obcego, gdy zasady gramatyczne są im wykładane explicite.

Uczestnicy badania wypełnili również ankietę, której analiza wskazuje, że wiek nie ma znaczenia dla ich postępów w nauce – w przeciwieństwie do nadal prowadzonej aktywności zawodowej i dobrej oceny własnego dobrostanu. Te czynniki zwiastowały nieco lepsze wyniki w lekcjach bez objaśnień gramatycznych, gdy trzeba opierać się na informacjach kontekstowych. Badacze uważają, że u podłoża tych różnic może leżeć wyższa pewność siebie osób nadal aktywnych zawodowo. Jednak sukces możliwy jest u wszystkich.