Małpy i sprawiedliwość

Frans de Waal, w głośnym eksperymencie sprzed lat, zaobserwował, że kapucynka, która dostanie ogórka za wykonanie zadania, złości się i przestaje akceptować taką nagrodę, gdy zauważy, że inna małpa za takie samo zadanie dostanie smaczniejsze winogrono. Badacz uznał, że godzi to w jej poczucie sprawiedliwości. Taką interpretację podważał inny czołowy prymatolog, Michael Tomasello, ale dopiero niedawno poparł swoje stanowisko eksperymentem.

W jego badaniu szympans otrzymywał gorszą z dwóch dostępnych nagród albo od człowieka, albo od maszyny. Czasami obecny był drugi szympans, który otrzymywał smaczniejsze jedzenie za takie samo zadanie. Okazało się, że małpy reagowały złością tylko wtedy, gdy gorszą nagrodę dawał człowiek, a nie maszyna, i to niezależnie od obecności innej małpy. Tomasello twierdzi, że zachowanie małpy lepiej tłumaczy zatem hipoteza „rozczarowania społecznego” zachowaniem człowieka, który nie bierze pod uwagę preferencji małpy, mimo że je zna, niż hipoteza urażonego poczucia sprawiedliwości. ©℗