Literacki Nobel: kryzys sztokholmski

Nagrody Nobla w dziedzinie literatury tej jesieni nie będzie!
Czyta się kilka minut

Laureata poznamy dopiero w przyszłym roku. Akademia Szwedzka nie zdołała na czas uporać się ze skandalem, który wybuchł w listopadzie 2017 roku, kiedy grupa kobiet oskarżyła o molestowanie fotografika Jeana-Claude’a Arnaulta. Arnault jest mężem poetki Katariny Frostenson, członkini Akademii. Prowadzi Forum – prestiżowy ośrodek kulturalny, współfinansowany przez Akademię na niejasnych warunkach. Pojawił się więc także zarzut korupcji, a potem – cennych dla bukmacherów przecieków z obrad jury; ich źródłem miała być Frostenson. Sara Danius, stały sekretarz Akademii, wstrzymała wypłaty dla Forum, jednak próba szybkiego wyjaśnienia sprawy napotkała na opór w akademijnym gremium. Publiczny skandal narastał, wewnętrzny spór również, w rezultacie z 18 członków Akademii pozostało dziesięcioro (odeszły m.in. Frostenson i Danius), a wedle regulaminu członkostwo jest dożywotnie i pustych foteli nikt zająć nie może.

Akademia Szwedzka powstała w XVIII w., literackie Noble przyznaje od początku ich istnienia. Jej werdykty bywały krytykowane, czasem też nagradzała własnych członków. W 1974 r. nawet dwóch – Eyvinda Johnsona i Harry’ego Martinsona, autorów wybitnych, tyle że wśród kandydatów byli wtedy Bellow (nagrodzony dwa lata później), Borges, Greene i Nabokov (Nobla się nie doczekali). Największy jak dotąd kryzys przeżyła w roku 1989, gdy ajatollah Chomeini obłożył fatwą Salmana Rushdiego, Akademia zaś milczała – w proteście opuścili ją pisarze Werner Aspenström, Kerstin Ekman i Lars Gyllensten. Jak będzie teraz? Zaniepokojony król Szwecji zmienia regulamin (kto przez dwa lata nie uczestniczy w pracach Akademii, może zostać zastąpiony). Sprawą oskarżeń wobec Arnaulta zajmie się, mam nadzieję, sąd. Prestiż Akademii został jednak poważnie nadszarpnięty. ©℗

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Jerzy Skakun dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 20/2018