Enzymy, wirusy i przeciwciała

Nagroda Nobla w dziedzinie chemii za rok 2018 przypadła trojgu uczonym za badania z pogranicza chemii, biochemii i biologii molekularnej.
Czyta się kilka minut
Sztokholm, 03.10.2018 r. / Fot. Ye Pingfan/Xinhua News/East News
Sztokholm, 03.10.2018 r. / Fot. Ye Pingfan/Xinhua News/East News

Połowa trafiła do Frances H. Arnold z Caltech (USA) za prace dotyczące ewolucji na poziomie chemicznym. Badała ona enzymy (cząsteczki sterujące reakcjami chemicznymi w organizmach) poddawane procesowi losowych mutacji (w ramach tzw. ewolucji sterowanej), w wyniku których  cząsteczki te ulegają zmianom strukturalnym – niektóre z mutacji poprawiają efektywność działania enzymów. Laureatka opracowała metodę „wyłapywania” najskuteczniejszych enzymów, która okazała się bardzo uniwersalna. Ulepszone enzymy, będące naturalnymi katalizatorami wielu reakcji, mogą znaleźć szerokie zastosowania. Frances Arnold ma już kilkanaście patentów dotyczących m.in. wytwarzania nowych biopaliw czy też tzw. zielonej chemii.

Drugą połowę tegorocznej nagrody podzielono pomiędzy George'a P. Smitha (University of Missouri, USA) oraz Gregory'ego P. Wintera Laboratory of Molecular Biology, Cambridge, Wielka Brytania). Uczeni ci zajmują się bakteriofagami (wirusami atakującymi bakterie) oraz przeciwciałami. Opracowana przez Smitha tzw. fagowa ekspresja peptydów (phage display) to wyrafinowana technika laboratoryjna, która pozwala na badanie i manipulowanie oddziaływaniami białek, peptydów oraz DNA. Ich odkrycia mają szczególne znaczenie dla opracowania nowych, znacznie bardziej efektywnych leków stosowanych m.in. w terapii nowotworów. 


CZYTAJ TAKŻE:
 
Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”