Dziewięć milionów otyłych Polaków. Krzywdzimy się sami, swoje zrobiła też pandemia

Nadmierną masę ciała ma prawie 70 proc. Polaków, a na otyłość choruje prawie 9 mln dorosłych i 3,5 mln dzieci. Nadwagę ma 12,5 mln osób dorosłych i ok. 1 mln dzieci – ostrzegła podczas konferencji w Białymstoku prof. Lucyna Ostrowska, prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości (PTLO). Od 2018 r. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku prowadzi badania populacyjne, z których wynika, że tylko co czwarty dorosły mieszkaniec tego miasta ma prawidłową masę ciała.

Przyczyny nadwagi Polaków: pandemia i nie tylko

Osób otyłych i z nadwagą znacznie przybyło podczas pandemii – według zeszłorocznego raportu NIK w jej trakcie przytyło 40 proc. Polaków. Prof. Ostrowską martwi szczególnie skala wzrostu choroby wśród dzieci: jak wskazała, zajmujemy obecnie pod tym względem 4.-5. miejsce w Europie.

Jedną z najistotniejszych przyczyn otyłości i nadwagi jest rozpowszechnienie żywności przetworzonej, zawierającej wiele cukrów tzw. ukrytych (innymi czynnikami ryzyka są stres i niedobór snu). Jak zwrócił niedawno uwagę prof. Paweł Bogdański, specjalista w dziedzinie leczenia otyłości z Poznania, przeciętny Polak spożywa rocznie ponad 45 kg cukru; to dziennie 25 łyżeczek do herbaty. W latach 2008-2017 ilość cukru spożywanego na mieszkańca wzrosła o 6 kg. Ekspert wskazywał, że „przemysł spożywczy dodaje ogromne ilości cukru do żywności, aby zwiększyć jej atrakcyjność smakową dla konsumentów”, i wyliczył, ile cukrów zawierają takie produkty jak: keczup (20 g cukru na 100 g), hamburger (3-6 g), płatki śniadaniowe (5-25 g) czy wody smakowe (3-4 g).

Otyłość i nadwaga: co w tym złego?

Otyłość to choroba wielonarządowa, której leczenie wymaga współpracy wielu specjalistów. Osoba o nadmiernej masie ciała jest narażona na rozwój m.in. cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, zespołów wieńcowych, kamicy żółciowej, niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby, zaburzeń hormonalnych, niepłodności, a także wielu chorób nowotworowych: raka endometrium, piersi, jajnika czy wątroby. Prof. Ostrowska podkreśliła, że choroba otyłościowa skraca życie o ok. 3,5 roku.

Co zrobić, żeby nie tyć?

Problem nadwagi i otyłości jest ogólnoświatowy. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia nadmierne odżywienie jest obecnie częstszą przyczyną zgonów niż niedożywienie. W niektórych przypadkach otyłość ma charakter wtórny: jest wywołana np. zaburzeniami hormonalnymi czy stosowanymi lekami. Jednak aż w 90 proc. mówimy o otyłości pierwotnej, której przyczyną jest po prostu dodatni bilans energetyczny.

Lista zaleceń profilaktycznych jest krótka: prawidłowe odżywianie, ruch i sen. W Polsce brakuje jednak powszechnej świadomości  tego, jak ważny jest zdrowy styl życia. Wobec wycofania się MEN z planów wprowadzenia obowiązkowej edukacji zdrowotnej, trzeba docenić nauczycieli biologii czy wychowania fizycznego, którzy w ramach swoich lekcji starają się przekazywać uczniom tę wiedzę.