Chucpa

Świadczy o tym choćby rozmowa Abrahama z Bogiem, której tematem była przyszłość Sodomy i Gomory. Abraham, niczym wytrawny dyplomata, wie, że stoi na spalonych pozycjach, że nie ma w ręku żadnych atutów, a tym bardziej żadnego asa w rękawie, ale tym wytrwalej prowadzi pertraktacje. Chce zyskać na czasie, bo jak wiadomo, nic nigdy nie wiadomo.

Po wiekach ten wątek, a właściwie ten sposób obcowania z Bogiem, podejmie Jezus Chrystus i jeszcze wyostrza jego dramaturgię w przypowieści o przyjacielu, który dopina swego dzięki natręctwu, a nawet więcej niż natręctwu. Otóż słówko "natręctwo" w języku hebrajskim i w jidysz brzmi - chucpa, a to z kolei znaczy: śmiałość, zuchwalstwo, czelność, bezczelność, butę, arogancję, upór, tupet, odwagę - jak też wszelkie możliwe stany pośrednie w rozmaitej skali i natężeniu. Sens tej przypowieści jest więc taki: zarówno w relacjach z ludźmi, jak też z Bogiem nie dajcie się zbyt łatwo zniechęcić, a tym bardzie zbyć byle czym, przeciwnie, wytrwale dążcie do celu.

Jeśli tak, jeśli gotowi jesteśmy na to, by tak traktować naszych przyjaciół i naszego Boga, to musimy być przygotowani na to, że i oni potraktują nas podobnie, zwłaszcza Bóg. Los Jezusa aż nadto wyraźnie takie postawienie sprawy potwierdza. Krzyż, o którym mówi Paweł Apostoł, to przecież skutek nie tyle bezwolnego poddania się Jezusa woli Ojca, co przeciwnie - skutkiem spotkania się dwu bezgranicznych śmiałości, zuchwałości, czyli Boga i człowieka. Zuchwałość Boga polega na tym, że wbrew sobie wciąż kurczowo trzyma się Świata, a zuchwałość człowieka, że wbrew sobie wciąż trzyma się Boga. Jeden i drugi, wbrew wszystkiemu, wciąż sobie wierzą. Dlatego Syn jest równy Ojcu, co i nam, ludziom, pozwala wierzyć, że los Jezusa jest również scenariuszem naszego losu.

Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie. W tym przysłowiu nie musi więc chodzić jedynie o przerzucanie się złem, ale przede wszystkim dobrem. Popatrzmy, jak niewiele trzeba, by sobie, ludziom i Bogu dać szansę na chwilę, nie chciejmy zaraz za dużo, przyjemności. Kościół, Msza, sakramenty, wielkie słowa i niezgłębione tajemnice. Ale weźmy dla przykładu chrzest, w którym Chrystus wyświadcza nam ogromne dobro, otwiera przed człowiekiem drzwi do życia, ale innego niż to, jakie ów człowiek dotychczas pędził. Być może sedno tego nowego życia łatwiej będzie pojąć, gdy po upalnym dniu zanurzymy się w chłodne wody jeziora czy morza, i poczujemy, jak zmęczenie odchodzi i wraca orzeźwienie.