Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Rzym Europy Środka

Rzym Europy Środka

13.06.2016
Czyta się kilka minut
Wznowiona książka prof. Jacka Purchli o kulturowej historii Krakowa ukazuje się właśnie w nowym wydaniu i kolejnych wersjach językowych.
N

Napisać biografię nie jest prosto. Zwłaszcza biografię miasta o tak długiej i wielowątkowej historii, o tak zróżnicowanej kulturze jak Kraków. W książce „Kraków w Europie Środka” prof. Jacek Purchla prowadzi nas przez kręte ścieżki historii miasta, omawiając przy tym wnikliwie, a zarazem zwięźle i syntetycznie kolejne lata, wieki i epoki. Wskazuje najistotniejsze czynniki budowania symbolicznej warstwy Krakowa. Poznajemy czas, kiedy staje się symbolem nowego wymiaru urbanizacji. Jesteśmy w mieście, które w 1364 r. przez założenie uniwersytetu potwierdza swoje miejsce w gronie europejskich metropolii. Czytamy o pełnym splendoru panowaniu ostatnich Jagiellonów, kiedy Kraków miał szczytowe znaczenie na mapie Europa Minor.

Poznajemy miasto, które przestaje być stolicą. Jesteśmy tam, gdy kończy się długi okres pokoju. Zaglądamy do Rzeczypospolitej Krakowskiej, planujemy odbudowę miasta z Józefem Dietlem. Czytamy o życiu ludności żydowskiej w Wolnym Mieście Krakowie, o rozwoju Kazimierza, który dziś niektórym kojarzy się tylko z modnymi knajpami. Na kolejnych stronach poznajemy miasto w czasie wojny, z kart spoglądają na nas zmęczeni mieszkańcy. Przenosimy się do Nowej Huty, której budowa otworzyła nowy rozdział krakowskiej urbanizacji. Po dwustu stronach lektury docieramy do czasów najnowszych.
Prof. Purchla omawia Kraków jako miasto, którego przeszłość i tradycja determinują współczesny rozwój. Pisze o nim jako o „metropolii dziedzictwa, która święci prawdziwe tryumfy na europejskim rynku turystyki kulturalnej, a równocześnie przeżywa spektakularny kryzys planowania i zarządzania przestrzenią”. Stawia sobie przede wszystkim pytania o miejsce Krakowa w osadniczej sieci Europy (a także Europy Środka) i o naturę zmiany, jaką musi przejść miasto, by zwiększyć konkurencyjność. Patrzy na Kraków jako na proces, zasób i potencjał, doceniając zmiany i rozwój. Pisze: „Jestem przekonany, że Kraków ma dziś szanse stać się ideopolis – miastem generującym nowe idee i znajdującym się w sercu regionu uczącego się”, jak określa Europę Środkową. Zmierzając ku końcowi, autor opisuje fenomen i wyjątkowość Europy Środka, nazywając przy tym Kraków esencją tego regionu i kluczem do jego zrozumienia.

Wydana po raz pierwszy w 2000 r. książka doczekała się dwóch albumowych wydań. Po 16 latach od premiery rozkwitła. Elegancka szara okładka skrywa w sobie gęsto wyilustrowane strony. Są zdjęcia archiwalne (Rynku Głównego, Plant, miasta z czasów II wojny światowej), fotografie dokumentów (np. aktu lokacyjnego z 1257 r.), reprodukcje portretów władców i słynnych obrazów („Planty we mgle” Wyspiańskiego), a także zdjęcia nowoczesnych brył Cricoteki czy Centrum Kongresowego. Kolor szlachetnego kamienia na okładce, przez którego pryzmat widzimy miasto, zmienia się w zależności od wersji językowej: polskiej, angielskiej, niemieckiej, włoskiej i hiszpańskiej.

Dziś, czy to gdy czytamy o Krakowie, czy spacerujemy po Starym Mieście, dalej prawdziwe zdają się słowa cytowanego na kartach książki oświeceniowego poety Franciszka Dionizego Kniaźnina: „Obraz lat dawnych i chwałę Polaków / Czuć daje Kraków”. ©℗

Jacek Purchla „Kraków w Europie Środka”, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 2016

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Autor artykułu

Dziennikarka, debiutowała w 2014 r. na łamach „Tygodnika Powszechnego”. Redaktorka wydania internetowego „Tygodnika Powszechnego”. Absolwentka dziennikarstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim...

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum
Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]