Reklama

Pozorna groza

Pozorna groza

29.08.2004
Czyta się kilka minut
Muzeum Żydowskie w Berlinie odwiedziłem trzy razy. Widziałem je jeszcze jako budynek bez ekspozycji, a także już z eksponatami. Wystawa Daniela Libeskinda, projektanta tego Muzeum, w warszawskiej Zachęcie była dla mnie interesującym doświadczeniem: sprawiła, że zachwyt nad Muzeum stał się dla mnie jeszcze bardziej niezrozumiały.
I

Im dłużej myślę o sensie tego Muzeum - powinno dokumentować historię Żydów w Berlinie - tym bardziej mam poczucie, że “Ogród emigracji" i “Wieża Holocaustu" to straszliwa banalizacja tego, co Żydzi wycierpieli od Niemców. Kiedy po raz pierwszy przechodziłem przez “Ogród Emigracji", straciłem na chwilę poczucie orientacji w przestrzeni; jednak podczas drugiej wizyty nic takiego już nie odczułem. “Wieża Holocaustu" oburzyła mnie już podczas pierwszej wizyty. Libeskind chciał wzbudzić w zwiedzających uczucia podobne do tych, które przeżywali Żydzi w niemieckich komorach gazowych - tylko, że tutaj są drzwi prowadzące na zewnątrz! Okazuje się, że pozornej grozie można się wymknąć, co ma fatalne skutki dla zwiedzających Muzeum Niemców: zagubiony zostaje decydujący czynnik ostateczności losu. Złośliwie można by powiedzieć, że dla Niemców jest to “wygodne".

Dla mnie, Niemca, ta forma obejścia się z problemem Holokaustu jest przerażająca i niemoralna, ponieważ produkuje fałszywe wrażenia. Nie rozumiem też, dlaczego Libeskind tak powierzchownie traktuje straszną historię swojego narodu. Czy nigdy nie widział pomnika na warszawskim Umschlagplatzu albo Hali Pamięci w waszyngtońskim Muzeum Holokaustu? Trzeba pogodzić się z tym, że dla niektórych wydarzeń historycznych nie znajdziemy innej formy - pozostaje tylko pamięć, dzięki której nie zapomnimy o zamordowanych. To właśnie sprawia, że pomnik w Warszawie oraz Hala Pamięci w Waszyngtonie są tak niewiarygodnie prawdziwe.

KAI BUMANN (Berlin)

Materiały na temat warszawskiej wystawy Libeskinda opublikowaliśmy w “TP" nr 31/04.

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]