lata 90.: najważniejsze informacje

Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Mój ulubiony artysta wydał nową płytę. Czy spotkamy się na jego koncertach?

Tomasz Stawiszyński
„Grande Bunbury”, jak mawiają o nim fani – w tym niżej podpisany – to geniusz, który ze swobodą porusza się po najrozmaitszych muzycznych terytoriach. Jego…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Odnalezione po latach: co mi dało słuchanie „Kto tu jest niewinny” Małgorzaty Paneckiej

Olga Drenda
Podobno po trzydziestce niektórych przestaje interesować muzyka. A przecież to narzędzie, które pozwala bronić się przed naporem rzeczywistości.
„Życie na wszelki wypadek. Wybór wierszy z lat 90. XX wieku", red. Piotr Śliwiński, Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu // materiały prasowe

Antologia polskiej poezji lat 90. Tak wyglądała eksplozja twórczości

Olivier Sobota-Szamocki
Poeci z lat 90. podzielili Polskę na strefy wpływów. Najbardziej wyraziste i nowatorskie głosy wypracowane w tym okresie do dziś są drogowskazami dla piszących.
Michelle Pheiffer i Daniel Day-Lewis w filmie "Wiek niewinności", reż. Martin Scorsese, 1993 r. // materiały prasowe HBO Max

Najbardziej brutalny film Scorsesego? „Wiek niewinności”

Maria Dutkiewicz
Nie gangsterska przemoc ani uliczne furie, lecz spojrzenia, gesty i milczenie. W „Wieku niewinności” Martin Scorsese pokazuje, jak bezwzględne potrafią być…
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Obejrzałem serial „Niebo”: mechanizm sekt wciąż działa

Tomasz Stawiszyński
Wszystkie konstytutywne cechy sekt możemy z łatwością dostrzec nie tylko w hermetycznych zborach, lecz także w życiu społecznym i mediach.
"Najgłupsza płyta świata”, reż. Jakub Knera, Konrad Kulczyński, 2025 r. // materiały prasowe TVP VOD

„Najgłupsza płyta świata”: film o legendarnej polskiej płycie z końca lat 90.

Anita Piotrowska
Film dokumentalny o zespole Kury i płycie, która w końcówce lat 90. połączyła zgrywę z brawurą. Z archiwaliów i wspomnień wyrasta kapsuła czasu epoki sprzed…
Ryszard Bogucki podczas procesu o spowodowanie śmierci Marka Papały. Warszawa, 10 lutego 2010 r. // Fot. Wojciech Surdziel / Agencja Wyborcza.pl

Ryszard Bogucki na wolności. Jak wyglądała gangsterska Polska lat 90.

Marek Kęskrawiec
Mafie z Pruszkowa i Wołomina stały się symbolem bezradności polskiego państwa. U szczytu potęgi były w latach 90. – gdy dopiero powstawały służby zdolne do…
Władysław Pasikowski na planie serialu "Glina. Nowy rozdział" // Materiały prasowe

„Zbrodnia ubrudzi każdego”: Pasikowski o powrocie do serialu „Glina”

Hubert Sosnowski, Władysław Pasikowski
Wulgarny język ani seks już nie prowokują widzów. Kościół jeszcze tak, ale najbardziej kręci nas polityka – mówi reżyser Władysław Pasikowski.

„Heweliusz”: ta katastrofa udała się polskiemu kinu

Anita Piotrowska
Serial „Heweliusz” to imponująca produkcja, która nie idzie utartymi ścieżkami filmowego heroizmu.
Bogusław Linda w filmie "Zamach na papieża", reż. Władysław Pasikowski, 2025 r. // Fot. Materialy prasowe Kino Świat

„Zamach na papieża”: Pasikowski zaparkował wehikuł czasu w latach 90.

Michał Walkiewicz
O „Zamachu na papieża” można mówić wyłącznie jak o katalogu straconych szans: na ciekawy mariaż kina historycznego i thrillera albo na rolę życia Bogusława…
Bruce Willis, 1995 r. // Fot. PictureLux / The Hollywood Archive / Alamy / Be&W

Bruce Willis Wszechmogący. Bohater, który cierpiał i narzekał tak jak my

Michał Walkiewicz
Właśnie ukazała się biografia Bruce’a Willisa. Aktora, który wyrzucał terrorystów przez okna, podróżował w czasie i błąkał się po zaświatach. Zawsze w taki…
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Putin zawsze robi to samo. Dlaczego to wciąż działa?

Tomasz Stawiszyński
Czasami najskuteczniejszą metodą wywodzenia w pole jest mówienie wprost, co się zamierza zrobić. Wie o tym rosyjski dyktator, jak wiedział pewien złodziejaszek…
Od lewej, strony internetowe: Microsoft, 1994 r.; McDonald's, 1996 r.; MySpace, 2004 r.; Apple, 1995 r. // Microsoft, McDonald's, Myspace, Apple
Wersja audio

Dlaczego tęsknimy za dawnym internetem

Marcin Wilkowski
Trzydzieści lat temu sieć była czystsza, a strony bardziej osobiste. Istniało złudzenie globalnej wioski. Dziś w internecie możemy mniej, niżbyśmy chcieli.
Projekty afiszów z kina Leningrad, 1974–1979, pudełko zapałek dla skali. // Przemek Dębowski / materiały prasowe Wydawnictwa Karakter

Skąd się wzięły twoje zbiory? O książce „Patrz pod nogi”

Łukasz Najder
Kora Tea Kowalska napisała książkę o zbieraniu w ogólności, jak i w konkretnych miejscach i czasach. Bo inaczej pozyskuje się upragnione przedmioty dzisiaj,…
Maciej Piotr Prus / fot. MAREK LASYK / REPORTER

Maciej Piotr Prus: Poczucie własnego ja [Punkt zwrotny]

Katarzyna Kubisiowska, Maciej Piotr Prus
Maciej Piotr Prus, pisarz, dziennikarz, były redaktor naczelny „Przekroju”: „To był 1992 rok, wróciłem z emigracji do Warszawy. Do zupełnie nieznanego,…
Fot. Karol Paciorek /

Chandler i inni: „Przyjaciele” ze świata optymizmu

Tomasz Stawiszyński
Lata 90. to były czasy niepohamowanego optymizmu, ale i komplikującego się systematycznie świata relacji, miłości, romansu. Słowem: tego, co mniej więcej od…
Olga Drenda, maj 2023 r. / MACIEJ ZIENKIEWICZ DLA „TP”

Przewodnik po wolnej Polsce. Olga Drenda na 4 czerwca

Marcin Żyła
Kiedy Olga Drenda pyta ludzi o rok 1989, odpowiadają: „wtedy wszystko się zmieniło”. Ale właściwie – co dokładnie?
Kiedyś Iron Maiden zagrali na polskim weselu – to dalekie echa tego ważnego wydarzenia. / OLGA DRENDA

Olga Drenda: Eliksir zapomnienia

Olga Drenda
Spotykam się niekiedy z pełnymi rozczarowania głosami, że dzisiaj kultury młodzieżowej już nie ma.
Aaron Carter Fot. Star Shooter/MediaPunch/Associated Press/East News /

Tego nie było w planie

Olga Drenda
Najdziwniejsze jest chwilowe zacięcie się trybów show-biznesu. Artyści i celebryci, którym się nie udało, też mają swoje miejsce w tym ekosystemie.
Przejęcie grupy Polska Press, a wcześniej sieci Ruch to być może nie ostatni krok Orlenu na rynku prasy. Nieoficjalnie wiadomo, że koncern paliwowy sondował możliwość zakupu dziennika „Rzeczpospolita”. / PIOTR SKÓRNICKI / AGENCJA GAZETA

Kto zgasi światło w redakcji

Bartosz Józefiak
Przejęcie Polska Press przez Orlen to podobno koniec mediów regionalnych. W rzeczywistości gazety wydawane z dala od Warszawy słabną już od lat.
„Głoduję przeciw rządowi”: studencki protest w Kijowie, październik 1990 r. Na plakacie widoczny symbol radioaktywności – nawiązanie do katastrofy w Czarnobylu, która miała miejsce cztery lata wcześniej(elektrownię dzieli od Kijowa tylko 90 km). / DMYTRO KŁOCZKO

Rewolucja na Granicie

Piotr Andrusieczko
Jesienią 1990 r. w sowieckim jeszcze Kijowie studenci zorganizowali strajk głodowy. Gdyby zrealizowano ich marzenia, być może dalsza historia Ukrainy…
Handel uliczny przed Pałacem Kultury, 1992 r. / KRZYSZTOF WOJCIEWSKI / FORUM

Długie trwanie transformacji

Monika Ochędowska
Wiemy, że z zawartości akwarium można zrobić zupę rybną, ale czy można z zupy rybnej zrobić akwarium? Po latach urządzania się we wrzącym garze czasy…
Cricoland na placu Defilad w Warszawie, 1993 r. / Fot. Wojtek Laski / EAST NEWS

Czas realizmu kapitalistycznego

Łukasz Najder
Przez Polskę sunęło tsunami zmian ustrojowo-ekonomiczno-obyczajowych, w efekcie którego nic już nie miało być takie jak wcześniej. Oto niepowtarzalne lata 90.