Reklama

CONRAD 2014: Wspólne światy (02)

CONRAD 2014: Wspólne światy (02)

14.07.2014
Czyta się kilka minut
Przedstawiamy kolejnych gości Festiwalu
Okładka dodatku Conrad (2)
J

Jaume Cabré – kataloński pisarz, którego powieść „Wyznaję” spotkała się z niezwykle życzliwym przyjęciem ze strony polskich czytelników – mówi w prezentowanym przez nas wywiadzie, że każda uniwersalna opowieść musi być zakorzeniona w jakiejś lokalności, musi mieć związek z określonym miejscem lub konkretną osobą. Opowieść oderwana od geograficznych, historycznych lub egzystencjalnych korzeni będzie opowieścią dla wszystkich i zarazem dla nikogo. Jej żywot będzie krótki. Zakres oddziaływania ograniczony.
Podobny los spotka jednak również te historie, które zamykają się w wąskich granicach języków, kultur, małych społeczności, których autorzy zwracają się wyłącznie do swojej wspólnoty, ignorując inne grupy społeczne i narodowe. Literatura staje się uniwersalna (lub, jak podpowiada kolejny gość Festiwalu Conrada, literaturoznawca David Damrosch, „światowa”) tylko wtedy, gdy lokalność zostaje opowiedziana w sposób zrozumiały dla innych.
Czym jest w tym kontekście „światowość” literatury? Jak mamy rozumieć to pojęcie? Chodzi przede wszystkim o umiejętność translacji – przekładu jednego języka na drugi, jednej kultury na inną. To również zdolność dzielenia się własnymi doświadczeniami i ideami, które w postaci wiersza lub powieści wchodzą do globalnego obiegu komunikacyjnego. Literatura światowa to zbiór tekstów, które – przechowując ślady konkretnego miejsca i pojedynczego doświadczenia – podróżują w przestrzeni wspólnej dla wszystkich czytelników. Dzięki talentowi ich twórców, a także wysiłkom tłumaczy i wydawców, stają się, przynajmniej potencjalnie, własnością każdego.
„Małe ojczyzny nie otwierają na nic – pisze Michał Paweł Markowski – małe ojczyzny zamurowują przejście i skazują, co świetnie opisał Schulz w opowiadaniu »Samotność«, na niszczącą izolację”. Nie przypadkiem zatytułowaliśmy szóstą edycję Festiwalu Conrada „Wspólne światy”. Wraz z zaproszonymi pisarzami będziemy szukać sposobów na skuteczne i twórcze przekraczanie granic, które zakleszczają nas (jednostki, wspólnoty, narody, państwa, zwaśnione grupy społeczne etc.) w hermetycznych idiomach. Wbrew ksenofobicznie usposobionym ideologom uważamy, że zamieszkiwane przez nas światy są wspólne.
A jednym z najlepszych narzędzi podtrzymywania i zabezpieczania tej „wspólności” jest literatura.
Grzegorz Jankowicz, dyrektor wykonawczy Festiwalu Conrada

Festiwal Conrada: 20 – 26 października 2014

Redakcja: Grzegorz Jankowicz | Projekt graficzny i okładka: Marek Trojanowski | Fotoedycja: Grażyna Makara | Współwydawca dodatku: Fundacja Tygodnika Powszechnego

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Autor artykułu

Urodzony w 1978 roku. Filozof literatury, eseista, redaktor, krytyk i tłumacz. Dyrektor programowy Festiwalu Conrada. Redaktor działu kultury „Tygodnika Powszechnego”. Dyrektor programów...

Napisz do nas

Chcesz podzielić się przemyśleniami, do których zainspirował Cię artykuł, zainteresować nas ważną sprawą lub opowiedzieć swoją historię? Napisz do redakcji na adres redakcja@tygodnikpowszechny.pl . Wiele listów publikujemy na łamach papierowego wydania oraz w serwisie internetowym, a dzięki niejednemu sygnałowi od Czytelników powstały ważne tematy dziennikarskie.

Obserwuj nasze profile społecznościowe i angażuj się w dyskusje: na Facebooku, Twitterze, Instagramie, YouTube. Zapraszamy!

Newsletter

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]