Jeszcze niedawno Putin i Erdoğan demonstrowali przyjaźń, współpraca gospodarcza kwitła, podpisywano kontrakty na gazociągi. Teraz trwa wymiana ciosów: obie strony żądają wzajemnie przeprosin i obie ich odmawiają. Po każdym gniewnym oświadczeniu Kremla następuje mocna, choć nie zawsze symetryczna, odpowiedź Ankary. Rosja zakazała wwozu tureckich warzyw, owoców i drobiu, wstrzymała wymianę turystyczną (na czym Turcja traci), zapowiada wprowadzenie wiz dla obywateli Turcji od stycznia 2016 r. Ankara odparła, że nie zamierza karać Rosjan i ograniczać im wjazdu. Potem posypały się oskarżenia o wspieranie tzw. Państwa Islamskiego i nielegalny handel ropą z terrorystami. Znamienne, że strategiczny handel gazem pozostanie nietknięty: do Turcji nadal płynie rosyjskie błękitne paliwo.
Turcja z niepokojem patrzy na poczynania Rosji w Syrii i kategorycznie odrzuca poparcie dla Asada, którego utrzymanie u władzy Moskwa uczyniła głównym powodem swej tam obecności militarnej. Teraz, w warunkach konfrontacji, Kreml będzie zapewne dążył do wyeliminowania Turcji z rozgrywki o nowy podział regionu, np. pokazując jej sojusznikom z NATO, że Erdoğan jest graczem niegodnym zaufania.
Putin nazwał zestrzelenie Su-24 „ciosem w plecy” i zapowiedział, że sankcje wobec Turcji, która stała się w okamgnieniu głównym wrogiem Rosji, przesłaniając Ukrainę i USA, będą ostre, a „na pomidorach się nie skończy”. I pewnie Moskwa wykorzysta każdą okazję, by dopiec Turcji. Na razie drażni: oto marynarz na pokładzie przepływającego przez Bosfor rosyjskiego okrętu trzymał na ramieniu przenośny zestaw rakietowy. Tureckie MSZ uznało to za prowokację i wyraziło protest wobec łamania konwencji o wykorzystaniu jej cieśnin (wedle umowy także rosyjskie okręty mogą w czasie pokoju swobodnie je przepływać). Przed incydentem z samolotem Ankara też wielokrotnie upominała Rosję za naruszanie przez jej lotnictwo przestrzeni powietrznej Turcji. Teraz, gdy w grę wchodzi ruch przez cieśniny, sprawa staje się jeszcze poważniejsza, bo ewentualne zamknięcie Bosforu i Dardaneli dla rosyjskich okrętów miałoby skutki daleko idące. Dalej niż embargo na pomidory. ©
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru TP 50/2015
