antropocen: najważniejsze informacje

Instalacja "Changing room". Sea Art Festival 2025. Busan, Korea Południowa // Fot. Diana Lelonek / archiwum prywatne

Diana Lelonek: Dlaczego nikt nas nie uczy towarzyszenia umierającym?

Diana Lelonek, Jacek Taran
Mamy zbyt mało miejsca na żałobę. Człowiek zmaga się z formalnościami, a potem musi szybko wracać do pracy – mówi artystka Diana Lelonek.
// Fot. James Nature Pics / Shutterstock

Człowiek stworzył nowy typ skał

Łukasz Lamża
Proces powstawania litych skał z nagromadzonych osadów zajmuje zwykle nawet setki tysięcy lat. Okazuje się jednak, że odpady poprzemysłowe mogą stworzyć nowy…
Bóbr europejski (castor fiber) // Fot. Joel Sartore / B&EW

Zwierzęta inne niż ludzie też przekształcają planetę. Jak bardzo?

Łukasz Kwiatek
Od mrówek po słonie na lądach, od raków po łososie na brzegach rzek – na świecie nie brakuje istot określanych jako „inżynierowie ekosystemów”.
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Czy nauka rozkwitnie w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 14]

Łukasz Lamża
A dzisiaj optymistycznie: XXI to będzie wspaniały okres dla naszego poznania świata: coraz więcej osób ma chęć, czas, pieniądze i dostęp do wiedzy, pozwalające…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Czy nauka umrze w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 13]

Łukasz Lamża
Nie da się drugi raz odkryć, że to Słońce jest pośrodku Układu Słonecznego, że istnieją atomy, że życie ewoluuje, że Wszechświat miał początek. Wszystkie…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Mikroplastik: co naprawdę o nim wiemy [Jeszcze inna przyszłość #12]

Łukasz Lamża
Jak mały musi być śmieć, aby kwalifikował się jako „mikro”? Skąd właściwie się bierze mikroplastik i czy rzeczywiście winne są nasze ubrania i kosmetyki? Ile…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Makroplastik: co to, skąd jest i ile go? [Jeszcze inna przyszłość #11]

Łukasz Lamża
Skąd na świecie biorą się odpady plastikowe? Sprawdzając to, obalamy przy okazji szereg mitów dotyczących choćby eksportu śmieci do krajów globalnego Południa…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Gdzie zmiany klimatu przyniosą... pozytywne skutki? [Jeszcze inna przyszłość #10]

Łukasz Lamża
Wiemy już wiele o negatywnych skutkach globalnych zmian klimatycznych – a niektóre z nich już po prostu obserwujemy. W literaturze naukowej regularnie…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

XXI wiek, czyli... złota era eutanazji? [Jeszcze inna przyszłość #8]

Łukasz Lamża
Czy rosnące z roku na rok statystyki eutanazji to zapowiedź przejęcia przez nasz gatunek kontroli nad śmiercią, tak jak w XX wieku zaczęliśmy przejmować…

Uszkodzone dane: kiedy pamięć cyfrowa nas zawodzi? [Miłego antropocenu! #9]

Wojciech Brzeziński, Alek Tarkowski
Wyobraźmy sobie, że nagle tracimy dostęp do wszystkich swoich zdjęć, filmów, dokumentów, całego cyfrowego życia. Brzmi jak scenariusz filmu katastroficznego,…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Co mówi nauka o długowieczności człowieka: czy w przyszłości będziemy żyć ponad sto lat? [Jeszcze inna przyszłość #6]

Łukasz Lamża
Coraz dłuższe życie, a być może nawet nieśmiertelność? Czy przeciwnie, większa śmiertelność przez choroby cywilizacyjne, otyłość i stres? A może czeka nas…
Drzewo z plastiku

Mikroplastik i my: jak korzystać z tworzyw sztucznych, żeby nie szkodzić planecie [Miłego antropocenu! #7]

Wojciech Brzeziński, Richard Thompson
Naukowcy odkryli już mikroplastik w chmurach, lodowcach czy na Mount Everest – a jeszcze 20 lat temu nie wiedzieliśmy o jego istnieniu. Gościem tego odcinka…
Księżycowe górnictwo (wyobrażenie artystyczne) / rys. VICTOR HABBICK VISIONS / Science Photo Library / East News

Czy kosmiczne górnictwo uratuje Ziemię? [Miłego antropocenu! #3]

Wojciech Brzeziński, Kamil Muzyka
Kosmos ma byc źródłem niemal nieskończonej ilości surowców, w tym niezbędnych dla zielonej transformacji. Ale czy jesteśmy w stanie je wydobywać? I czy…
Naukowcy badają skalę topnienia lodowców na Antarktyce. 18 lutego 2024 r. / fot. Sebnem Coskun / ANADOLU / EAST NEWS

Antropocenu nie będzie

Wojciech Brzeziński
Tylko czworo z dwudziestu jeden członków Podkomisji ds. Stratygrafii Czwartorzędu działającej w ramach Międzynarodowej Unii Nauk Geologicznych głosowało za…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#2) Sztuczna inteligencja

Łukasz Lamża
AI to zagrożenie dla ludzkości czy tylko efektowna maszynka? W swoim nowym cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz naukowy „Tygodnika”, patrzy w przyszłość doby…
ryc. RICHARD JONES / Science Photo Library / East News

Miłego antropocenu! (#2) Prof. Zalasiewicz: Ludzkość mniej subtelna niż asteroida

Wojciech Brzeziński, Jan Zalasiewicz
To cykl, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować. Gościem tego odcinka jest prof. Jan Zalasiewicz, polsko-…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#1) Miasta przyszłości

Łukasz Lamża
W swoim nowym cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz naukowy „Tygodnika” patrzy w przyszłość doby antropocenu trzeźwo, bez paniki i bez naiwności, na podstawie liczb…
Precz z ludzkością!

Precz z ludzkością!

Jarek Gryz
Dwa wpływowe nurty myślenia snują utopijne wizje świata pozbawionego człowieka. Antyhumaniści chcą zepchnąćnas w niebyt, transhumaniści – wynieść do boskości.
Sąd nad antropocenem

Sąd nad antropocenem

Jan Zalasiewicz, Wojciech Brzeziński
JAN ZALASIEWICZ, paleobiolog: Niektórzy mówią, że antropocen to rodzaj politycznego gestu. A to geologiczna diagnoza sytuacji planety. Gdybyśmy odkryli podobne…
Gdzie wbić gwóźdź

Czy człowiek rzeczywiście stał się dominującą siłą na planecie?

Łukasz Lamża
Geolodzy spierają się dziś, czy żyjemy w nowej epoce – antropocenie. I jak to właściwie udowodnić.
Ilustracja w tle: Joshua Newton / Unsplash

Czy naprawdę mamy nową epokę geologiczną: antropocen? [Miesiąc w nauce]

Łukasz Lamża
Oraz: w jakim tempie zużywają się słowa? Jak szybko tworzyć rzeźby wielkości ułamka milimetra? I czy tańczymy szybciej, gdy ktoś włączy niesłyszalne basy? Na…
Conrad na fali

Conrad na fali (5): Człowiek u zmierzchu antropocenu

Aleksandra Wojtaszek, Michał Sowiński, Michał Pospiszyl
W świetle diagnoz wielu filozofek i filozofów, nie ma już miejsca na naiwną wiarę w naprawę świata, przywrócenie mu dawnej, przyjaznej człowiekowi formy. Jakie…
David Attenborough // Fot. Levene / Eyevine / East News

Świadek holocenu

Adam Robiński
Sir David Attenborough widział, jak rodzi się i zmienia telewizja, i jak ludzkość wchodzi w kolejną epokę – antropocenu.

Przerwa w antropocenie

Łukasz Kwiatek
Transport nielegalnie wycinanych drzew na terytorium Indian Guajajara, Amazonia, Brazylia, czerwiec 2012 r. / MARIO TAMA / GETTY IMAGES

Natura nie jest tania

Jason W. Moore, Rafał Woś
Jason W. Moore, historyk gospodarczy i socjolog: Wrogiem planety nie jest „rozwój” ani „wzrost”. Problemem jest bardzo konkretny „rozwój kapitalistyczny” i…
/ PIXABAY

Zmierzch epoki człowieka

Adam Robiński
Kilka najbliższych lat będzie najważniejszych w historii ludzkiej bytności na Ziemi. Katastrofa klimatyczna nie będzie długotrwałym procesem. Po przekroczeniu…
/ JONAS GRATZER / GETTY IMAGES

Planeta własnego wyrobu

Ewa Bińczyk, Adam Robiński
Ewa Bińczyk, filozofka: Mówienie, że na ratowanie Ziemi jest już za późno, paraliżuje. A my nie potrzebujemy wehikułów czasu ani geoinżynierii. Mamy opracowane…
/

Ten straszny antropocen

Ks. Adam Boniecki
Jeśli za trzydzieści kilka lat spadną na mieszkańców Ziemi trudne do wyobrażenia kataklizmy, jeśli to zagraża wszystkim mieszkańcom „wspólnego domu”, Ziemi, to…