Rozmowy na czasie: Norman Davies "Czy państwa są nieśmiertelne?"

„Wszystko, co sprawia wrażenie, jakby miało trwać wiecznie, może w każdej chwili runąć”, twierdzi Norman Davis. Podczas słynnego wykładu we Wrocławiu w połowie lat 80. mówił, że urodził się jako obywatel największego imperium świata, które na jego oczach legło w gruzach. Choć aluzja do Związku Radzieckiego była czytelna dla wszystkich zebranych, mało kto wtedy wierzył, że system ten może upaść w ciągu najbliższych kilku lat.
Czyta się kilka minut

Czas to żywioł historyków. I nie chodzi tu tylko o to, że pieczołowicie zbierają fragmenty przeszłości, układając je potem w zrozumiałe dla nas konstelacje. Wraz z upływem czasu zmienia się także nasza perspektywa patrzenia na minione wydarzenia – inaczej rozkładają się akcenty, ewoluują też nasze systemy wartości.

Czy historyk może być futurologiem? Wiedza o przeszłości z pewnością dostarcza wielu krytycznych narzędzi przewidywanie tego, co będzie – choć to zawsze bardzo ryzykowne zadanie. „Nie wiemy, jaka będzie przyszłość, ale na pewno będzie inna od tego, co widzimy teraz”, twierdzi Norman Davies.

Z szukaniem analogii w przeszłości trzeba uważać, ponieważ historia nie zawsze lubi się powtarzać. Ogólne mechanizmy mogą być podobne, ale diabeł tkwi w szczegółach. Dlatego kluczowe – nie tylko dla historyka – jest baczne obserwowanie teraźniejszości.

Rozmowa dostępna TUTAJ>>>

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 40/2020