Powab protonu

Jądra atomowe – jak powszechnie wiadomo – są zbudowane z protonów i neutronów, które same składają się z jeszcze mniejszych cząstek zwanych kwarkami. Zwykle mówi się, że proton zawiera trzy: dwa kwarki u („górne”) i jeden kwark d („dolny”), ale to karygodne uproszczenie. Zgodnie bowiem ze współczesną fizyką kwantową w każdym protonie owe trzy kwarki zanurzone są w kipiącym „morzu” gluonów, fotonów oraz par kwark-antykwark. Wśród tych ostatnich teoretycznie powinny trafiać się nie tylko pospolite kwarki u i d, ale także ich rzadszy, cięższy kuzyn, zwany kwarkiem c (ang. charm, co tłumaczy się jako „powabny”).

Jak donosi „Nature”, ów wewnętrzny powab protonu udało się wreszcie dostrzec w danych eksperymentalnych. Aby tego dokonać, sięgnięto po zaawansowane algorytmy sztucznej inteligencji, zdolne zsyntetyzować wyniki tysięcy różnych eksperymentów akceleratorowych – w tym najnowsze dane z Wielkiego Zderzacza Hadronów. Choć struktura protonu wciąż skrywa przed nami wiele tajemnic, wygląda na to, że udało się uchylić rąbka jednej z nich. ©