Lepsze od zła

Z niezliczonych rzeczy, którymi zostałem obdarowany, wymienię myśl, wyrażoną w harwardzkich sześciu wykładach: że czymś innym jest przebywanie w czyśćcu zwątpienia, a czym innym lubienie tego miejsca. A więc - jak rozumiem - nie wolno uciekać w złudzenia przed doświadczonym złem, ale nie wolno też złem się delektować. To naturalnie polemika z wpływowymi tendencjami w sztuce, ale ta myśl ma wymiar estetyczny, etyczny i poznawczy dla życia i twórczości nie tylko poety. Zło bywa nie do wytrzymania, ale istniejemy jednak dla piękna, miłości, wiary, nadziei. Lub, by powiedzieć skromniej, one są lepsze od zła.

Czuję straszny smutek, ale rzadko kiedy smutek tak głęboko łączy się z poczuciem wdzięczności.

Václav Burian jest tłumaczem poezji Miłosza na język czeski.