Książki Jona Fossego dla dzieci. O czym noblista pisze dla młodych czytelników

Twórczość Jona Fossego, norweskiego noblisty z 2023 r., postrzega się jako filozoficzną i trudną percepcyjnie. Owszem, wymaga ona skupienia i czasu, gdyż pisana prawie bez interpunkcji, strumieniem świadomości, z licznymi repetycjami i potocznym językiem, potrzebuje, niczym praktyka medytacji, wyznaczonej sesji na nieprzerwaną lekturę. W jej efekcie pojawia się jednak satysfakcja z uczestnictwa w dojmującej, dotykającej życia rozmowie o kondycji ciało-psycho-duchowej.

Dobrze wiedzieć, że Fosse pisze również dla dzieci. W tym roku ukazały się po polsku dwie pozycje. W obu odnajdziemy cechy jego „dorosłego” pisarstwa, ale zaadaptowane do wrażliwości młodego czytelnika (i świetnie wsparte przez ilustratorów). W kostiumie opowiastki filozoficzno-realistycznej („Kant”) i baśni („Dziewczynka ze skrzypcami”) opowiada Fosse o doświadczeniu dziecka, w tym o relacjach z ojcem. Sygnalizuje trudne uczucia towarzyszące zarówno myślom na temat „kantu” wszechświata, jak i zwykłym sytuacjom egzystencjalnym. Wybawcą bywa, jak w „Kancie”, dorosły (z małą pomocą filozofa), albo, jak w baśni, obdarzone magicznym rekwizytem dziecko.

Fosse nie podkręca niepokoju i grozy, zaznacza je na tyle, by zarezonowały u młodych odbiorców. Wielu odnajdzie tu echa własnych rozmyślań o świecie oraz relacji z dorosłymi. Ważne, że wszyscy mogą doświadczyć katharsis, gdyż ojcowie prędzej lub później okazują się empatyczni i mądrzy, a przynajmniej potrafią odbudować w dziecku poczucie sprawstwa i na tym – bezpieczeństwa.