Chiny: przyczajony smok

Chiny to najludniejszy kraj świata (1,3 mld mieszkańców) i druga światowa gospodarka.
Czyta się kilka minut
Jeden z szefów koncernu paliwowego PetroChina uruchamia rurociąg z Rosji do Chin. Mohe, prowincja Heilongjiang, styczeń 2011 r. / Fot. Wang Jianwei / XINHUA PRESS / CORBIS
Jeden z szefów koncernu paliwowego PetroChina uruchamia rurociąg z Rosji do Chin. Mohe, prowincja Heilongjiang, styczeń 2011 r. / Fot. Wang Jianwei / XINHUA PRESS / CORBIS

Chińskie PKB w 2013 r. wyniosło 9 bln USD, ale średni dochód na głowę obywatela to jedynie 6,7 tys. USD, co lokuje je dopiero w ósmej dziesiątce krajów świata. Pierwszą gospodarką są wciąż USA – 17,4 bln USD, średni dochód – 51 tys. USD. UE, z 507 mln mieszkańców, w 2013 r. wypracowała PKB w wysokości 17,3 bln USD, ze średnim dochodem 34 tys.

Od 1978 r. Chiny rozwijają się średnio w tempie prawie 10 proc. rocznie, choć w ubiegłym roku zanotowały tylko 7,7 proc. Chińskie rezerwy walutowe są największe na świecie i wynoszą 3,82 bln USD. Chiny to największy eksporter towarów i drugi co do wielkości importer. Trzeba jednak zwrócić uwagę na rosnący udział rynku krajowego – w ciągu ostatnich 6 lat udział eksportu w PKB spadł z 38 do 25 proc.

Od września 2013 r. Chiny wyprzedzają USA jako największy importer ropy. Chińskie zapotrzebowanie na ropę i inne paliwa płynne wzrasta – w 2014 r. wyniesie ok. 11 mln baryłek dziennie, podczas gdy amerykańskie spada, wynosząc ok. 18,9 mln baryłek dziennie. W ubiegłym roku Chiny zwiększyły o prawie 10 proc. import rud żelaza, a importowane surowce pokrywają ok. 70 proc. krajowego zapotrzebowania z tendencją wzrostową do prawie 80 proc. w r. 2016. Obecnie Chiny odpowiadają za 63 proc. światowego importu rud żelaza. W 2014 r. spodziewany jest wzrost o 6 proc..

Chiny coraz więcej inwestują w armię (prawie 1,5 mln żołnierzy). Oficjalne wydatki na wojsko w 2014 r. wyniosą 132 mld USD (wzrost o 12,2 proc. rok do roku), ale podejrzewa się, że są jeszcze wyższe. Wzrost wydatków na armię przewyższa wzrost gospodarki. Pentagon w 2014 r. dysponuje najwyższym na świecie wojskowym budżetem w wysokości 527 mld USD, trzecia w rankingach Rosja zaś w tym roku na cele wojskowe planuje wydać niemal 80 mld USD.

Chiny stają się coraz agresywniejsze w kontaktach z sąsiadami. Poza nieuregulowaną granicą z Indiami, nowe spory dotyczą granic morskich, przebiegających w rejonach bogatych w podwodne złoża. W 2013 r. Pekin jednostronnie ogłosił powstanie, nieuznawanej przez Japonię, Koreę Południową i USA, strefy identyfikacji obrony powietrznej (ADIZ) na Morzu Wschodniochińskim. Równie kontrowersyjna jest budowa instalacji wojskowych na spornych wyspach Morza Południowochińskiego.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 14/2014