Można powiedzieć, że był typowym przedstawicielem swego pokolenia: pierwszego wychowanego w wolnym już kraju. Urodzony koło Rybnika, został nauczycielem, pracował w szkołach we wsiach Górnego Śląska. Był też – to także typowa droga ówczesnego inteligenta – podporucznikiem rezerwy. A także instruktorem harcerskim.
Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r., po klęsce wrócił do domu i związał się z konspiracją na Śląsku; w 1940 r. został, w wieku 29 lat, dowódcą katowickiego Związku Walki Zbrojnej (późniejszej AK). Aresztowany przez gestapo, zginął 3 grudnia 1941 r. w publicznej egzekucji w Bytkowie – Niemcy powiesili go na drzewie w centrum wsi.
W najbliższą niedzielę, 20 października, w miejscu, gdzie zginął Józef Skrzek, ma zapłonąć „znicz pamięci”. Podobnie jak w wielu innych miejscach – na Śląsku, w Wielkopolsce, na Pomorzu i w Łódzkiem, które w 1939 r. zostały wcielone do III Rzeszy, i których polscy mieszkańcy od początku wojny doświadczyli szczególnie brutalnych represji.
Akcja „Zapal znicz pamięci” jest w tym roku organizowana już po raz piąty: to wspólna akcja pięciu rozgłośni radiowych i Instytutu Pamięci Narodowej. Zaczęło się cztery lata temu, gdy przed 1 listopada poznańskie Radio Merkury i lokalny IPN zainicjowały akcję społeczną, mającą przypomnieć o pierwszych ofiarach niemieckiego terroru: zaapelowały, aby we wszystkich miejscach, gdzie wtedy ginęli obywatele polscy, zapalić znicze. Zrobione zdjęcia słuchacze nadsyłali do radia, które na swej stronie internetowej stworzyło „galerię pamięci”.
Dziś akcja obejmuje nie tylko region Poznania, ale też Katowic, Gdańska, Łodzi, Bydgoszczy. Ma przypomnieć nie tylko o tych, którzy 70 lat temu zginęli, ale też o wysiedleńcach: w latach 1939-41 Niemcy wygnali z tych terenów kilkaset tysięcy Polaków, pozbawiając ich mienia. O nich ma też przypomnieć wystawa „Wypędzeni 1939” w „Przystanku Historia” IPN w Warszawie.
Organizatorzy apelują, aby w niedzielę 20 października zapalać znicze w miejscach niemieckich zbrodni, a zdjęcia przesyłać na adres znicz@radiomerkury.pl – trafią na specjalną stronę internetową.
Więcej informacji na stronach IPN i poznańskiego Radia Merkury.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru TP 42/2013
