transformacja: najważniejsze informacje

Łódź, 2023 r. // Fot. Piotr Kamionka / REPORTER

Sprawdź, może i ty jesteś robotnikiem? Jak zmieniła się praca w Polsce

Marek Rabij
Poszukując mitycznej polskiej klasy średniej, warto częściej spoglądać w stronę postaci, którą do niedawna stawiano na piedestale każdego 1 maja. Co dziś…

Wolność bez pieniędzy to niewola w nędzy [Podkast Tygodnika Powszechnego]

Michał Sowiński, Jacek Stawiski, Marta Madejska
Odzyskana wolność czy utracona sprawczość? Rozmawiamy z Martą Madejską i Jackiem Stawiskim o tym, co naprawdę wydarzyło się w Polsce po 1989 roku.
Adam Małysz na zimowych igrzyskach w Salt Lake City. 17 luty 2002 r. // Fot. Kuba Atys / Agencja Wyborcza.pl

25 lat małyszomanii: co z nami zrobiły dwa skoki idola milenialsów

Michał Okoński
Miliony Polaków wołały do telewizorów „Leeeć, Adam”, a dziesiątki tysięcy ruszały za Małyszem na polskie i europejskie skocznie. Co i kogo chciały zobaczyć?
// Ilustracja: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Napiórkowski i Stawiszyński: Czego nauczyło nas 25 minionych lat. Czy idą lepsze czasy?

Tomasz Stawiszyński, Marcin Napiórkowski
Ostatnie 25 lat to historia nadziei, kryzysów i zmian. Tomasz Stawiszyński i Marcin Napiórkowski rozmawiają o lekcjach ubiegłego ćwierćwiecza i sprawdzianach,…
Donald Trump na płycie lotniska w Morristown w stanie New Jersey, USA, 23 maja 2025 r. // Nathan Howard / Reuters / Forum
Wersja audio

Prognoza światowej polityki na rok 2026. Nadszedł czas chciwości i pogardy

Olaf Osica
Po roku rządów Donalda Trumpa widać już, jaki świat chce on nam stworzyć. Wiemy dość, by zaproponować ambitny polski plan dla Europy. I wesprzeć tych, którzy…
Fot. Maria Sbytova / Adobe Stock

Gra w klasy po polsku. Czy podziały społeczne nadal kształtują nasze polityczne wybory?

Paweł Marczewski
Przynależność klasowa nie daje się dziś sprowadzić do jednego wymiaru, na przykład dochodowego. Umożliwia to politykom stylizowanie się na przedstawicieli ludu…
Estakada na trasie S7 na nowym odcinku Zakopianki. Lasek w gminie Nowy Targ, 3 października 2024 r. // Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

Gdy znika świat: ludzie nieznaczni i niewidzialni bohaterowie transformacji

Waldemar Kuligowski
Co zostaje, gdy znika praca, sens i widzialność? Agnieszka Dauksza i Tomasz Rakowski przyglądają się „ludziom nieznacznym” – tym, którzy nie pasują do…
Trasa miedzy Białymstokiem a Zabłudowem, 18maja 2025 // Fot. Agnieszka Sadowska / Agencja Wyborcza.pl
Wersja audio

Wybory pokazały nowy społeczny podział: nie na elitę i wykluczonych, tylko na dwie elity

Jakub Dymek
Powyborcze rozrachunki, spór o pogardę i odklejenie, tyleż odkrywają, co zakrywają ważną prawdę o Polsce. Stare różnice nie mają już znaczenia.
„Proszę państwa 4 czerwca 1989 skończył się w Polsce komunizm”, Joanna Szczepkowska, Warszawa 26 maja 2025 r. // Fot. Grażyna Makara

To jedno zdanie Joanny Szczepkowskiej

Joanna Szczepkowska, Katarzyna Kubisiowska, Grażyna Makara
Po moim występie Jerzy Urban napisał, że mam ćwierć mózgu. Potem ktoś mu odpowiedział, że mam cały mózg. No i tak rozmowa o wielkości mojego mózgu trwa do…
Ilustracja: Kasia Kozakiewicz dla „TP"
Wersja audio

Połowa Polaków ma problemy ze snem. Czas to zmienić

Marek Rabij
Psycholodzy mawiają, że na zdrowo przespaną noc pracuje się cały dzień. Jeśli to prawda, to powszechne występowanie zaburzeń snu nie wystawia najlepszego…
Ilustracja: Kasia Kozakiewicz

Klasa średnia. Kim są bohaterowie polskiej transformacji?

Marek Rabij
Jak to możliwe, że polska klasa średnia uważa się za głównego majstra na budowie nowego porządku po 1989 roku i zarazem za największego przegranego tej…
Olga Drenda, maj 2023 r. / MACIEJ ZIENKIEWICZ DLA „TP”

Przewodnik po wolnej Polsce. Olga Drenda na 4 czerwca

Marcin Żyła
Kiedy Olga Drenda pyta ludzi o rok 1989, odpowiadają: „wtedy wszystko się zmieniło”. Ale właściwie – co dokładnie?
/ MACIEJ ZIENKIEWICZ DLA „TP”

Nie oddawajmy pola populistom

Karolina Wigura, Michał Okoński
KAROLINA WIGURA: Wojna nie uchyliła głębokiego podziału kulturowego i politycznego. To podział, który mocno wiąże się z interpretacją i skutkami transformacji.
Kobiety piorące w rzece. Przegorzały, 1937 r. / NARODOWE ARCHIWUM CYFROWE

Kobiety wiejskie: jak zmieniła się Polska i Polki

Magdalena Kowalczyk, Małgorzata Nocuń
Jest rok 1925. Nad zmęczoną pracą i zrozpaczoną po stracie dziecka młodą kobietą pochyla się jej babka. „Nie płacz – mówi. – Każda kobieta to jest niewolnica…
Przed parlamentem w Budapeszcie, 23 października 1989 r. W rocznicę rewolucji ’56 Węgierska Republika Ludowa staje się Republiką Węgierską. / JOZSEF BALATON / MTI / PAP

Prześniona transformacja

Andrzej Sadecki
Węgrzy unikają dyskusji o tym, czym był „gulaszowy komunizm”. Tymczasem od odpowiedzi na pytanie, czy w imię względnego dobrobytu warto rezygnować z wolności,…
Mlekpol otwiera w Bydgoszczy nowoczesną halę produkcyjną, maj 2014 r. / / FOT. Lukasz Piecyk/REPORTER

Sprzedawcy białego złota

Rafał Woś
Polska branża mleczarska suchą stopą przeszła przez transformacyjną burzę i dziś święci międzynarodowe triumfy. Jak oni to zrobili, że im się mleko po drodze…
/

W sprawie Tischnera i Balcerowicza

Andrzej Wielowieyski
Jest rzeczą znamienną, świadczącą o zamęcie w naszej pamięci i świadomości narodowej, że po 30 latach nie potrafimy w pełni docenić Leszka Balcerowicza i tych…
Rafał Woś / Fot. Grażyna Makara /

Polska Chrystusem transformacji?

Rafał Woś
Lubimy czuć się lepsi od innych narodowości. Powtarzanie, że to właśnie nasz kraj najlepiej ze wszystkich w regionie przeszedł transformację z socjalizmu w…
Andrzej Lepper podczas protestu rolników, Warszawa, marzec 20013 r. / / FOT. ADAM TUCHLINSKI/REPORTER

Szkoda Leppera

Rafał Woś
Kilka dni temu mięła ósma rocznica śmierci przywódcy Samoobrony. Prawdopodobnie jedynego człowieka, który byłby dziś w stanie wygrać z Jarosławem Kaczyńskim.…
Rafał Woś / Fot. Grażyna Makara /

Adoloran kontra Balcerowicz

Rafał Woś
Które polskie filmy i seriale najtrafniej pokazują nadwiślańską transformację? Poniżej subiektywna lista faworytów, chętnie uzupełnię ją jednak o propozycje…
Rafał Woś / Fot. Grażyna Makara /

Niesolidarna Polska

Rafał Woś
Kraj, który lubi się szczycić tym, że to właśnie tu powstała Solidarność, sam należy do najmniej solidarnych. Pokazują to najnowsze badania OECD.
Edi Hila „W pełnym słońcu”, 2005 r. / MSN

Ludzie przyszłości

Małgorzata Rejmer
Edi Hila może dzisiaj malować, co chce, ale nie ma już w jego obrazach dawnej żywotności i rozedrgania. Czasem jeden detal zdradza rozpacz, cisza wzbiera w…
Rafał Woś / WOJTEK GÓRSKI

Koniec naszego snu

Rafał Woś, Radosław Korzycki
Obywatele sprowadzeni wyłącznie do roli pracowników i konsumentów nie będą korzystać z demokracji.
/ Rys. Marcin Bondarowicz

Balcerowicz wciąż się bije

Michał Matys
Reformator polskiej gospodarki jedzie ratować ekonomię na Ukrainie. Robi to w momencie, gdy w Polsce trwa dyskusja nad drogą, na którą ćwierć wieku temu…

Dostrajanie i dostawianie

Tadeusz Sławek
„Jesteśmy przede wszystkim chodzącymi fragmentami instytucji naszego społeczeństwa”. Cornelius Castoriadis