Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Rosja jako nasze odbicie

Rosja jako nasze odbicie

11.11.2013
Czyta się kilka minut
W Rosji wszystko wydaje się dziś możliwe – od przewrotu pałacowego na szczycie przez masowe rozruchy – aż po wieloletnią stagnację.
W

W Rosji nie widzimy własnego, nieraz wyostrzonego, czasem karykaturalnie wypaczonego, ale jednak odbicia. Traktując tamten kraj i tamto społeczeństwo jako zewnętrze naszego świata, Podziemie u bram Kryształowego Pałacu, nienawidzące go i zarazem bezskutecznie do niego aspirujące – nie chcemy i nie potrafimy zauważyć, pod jak wieloma względami (szwankująca ostatnio) zachodnioeuropejska cieplarnia i skuty autokratycznym lodem moloch podlegają podobnym procesom. Krótko mówiąc: choć na różnych wózkach, jadą w podobnym kierunku.
Państwo, które skrywa swą niemoc, symulując potęgę w obliczu innych (w przypadku Rosji dodajmy: równie jak ono niedemokratycznych) sił, mniej lub bardziej konkretnych „rynków”, technokracji czy gospodarczych oligarchii. Instytucje solidarności społecznej i wyrównywania szans – z oświatą publiczną na czele – których sukcesywny demontaż i degradacja zawracają nas w kierunku Spencerowskiej z ducha, konkurencyjnej walki jednostek i rodzin o przetrwanie we wrogim otoczeniu. Wspólnota narodowa, która coraz wyraźniejszy brak pomysłu na swą tożsamość i zanik więzi rekompensuje brutalnym wykluczaniem „odmieńców”. To wszystko w Rosji widać jaskrawiej; bez osłonek hipokryzji. Redystrybucji bogactwa z dołu do góry nie obudowuje się narracją o firmach „zbyt wielkich, by upaść”; nielegalnym imigrantom urządza się pogromy, a nie zamyka w „obozach przejściowych”; niepokorne artystki, ekologów czy dziennikarzy zamyka się w baraku łagru, a nie celi śmiechu. I to wszystko naprawdę robi różnicę – ale nie powinno nas wpędzać w samozadowolenie ludzi lepszego świata, którzy tygiel buzującego Podziemia obserwują z niejaką fascynacją, a czasem przyjemnym lękiem widzów horroru z bezpiecznego kinowego fotela, pewnych, że ich tak naprawdę to wszystko nie dotyczy.
W Rosji wszystko wydaje się dziś możliwe – od przewrotu pałacowego na szczycie przez masowe rozruchy aż po wieloletnią stagnację. Trudno wieszczyć, co z tego byłoby najlepsze dla świata; o tym, co nastąpi, rozstrzygną najpewniej sami Rosjanie. Ja sam w jutrzenkę lepszego świata z Rosji nie wierzę – a historyczne doświadczenie kazałoby się jej raczej obawiać. Ale wielkie dzieło literackie o późnym kapitalizmie, powieść o tym, że „wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu” między Kremlem a Gazpromem, z Pussy Riot w tle – jeśli samo naszego świata nie zmieni, to przynajmniej pozwoli go lepiej zrozumieć. Co jest dla zmiany warunkiem koniecznym.  

MICHAŁ SUTOWSKI (ur. 1985) jest politologiem, publicystą, członkiem zespołu „Krytyki Politycznej”. Publikował m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Krytyce Politycznej”, „Rzeczpospolitej”.

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum
Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]