polska wieś: najważniejsze informacje

Widok wystawy „Ludzie", Edward Dwurnik, Zofia Rydet, Paweł Althamer. Galeria Raster 2025 // zdjęcie dzięki uprzejmości Galerii Raster, Warszawa

Warto zobaczyć: Edward Dwurnik, Zofia Rydet i Paweł Althamer w Rastrze

Piotr Kosiewski
Głównymi bohaterami tej wystawy są mieszkańcy małych miasteczek oraz wsi, do których artyści dotarli podczas swojej pracy.
Trzypokoleniowa rodzina Jana Szczotki z Soli. 1928 r. // fot. Leopold Węgrzynowicz / Zbiory Muzeum Etnograficznego w Krakowie
Wersja audio

Nie było jednej wsi. Książka „Przepraszam za brzydkie pismo” Antoniny Tosiek

Olga Drenda
Czytając pamiętniki wiejskich kobiet dostrzegamy wreszcie, jak wiele ograniczeń i uproszczeń przyniósł tak popularny dzisiaj w Polsce „zwrot ludowy”.

Finansujemy partii władzy kampanię wyborczą na wsi

Marek Rabij
Import zboża z Ukrainy dostarczył PiS pretekstu do udzielenia wsi pomocy w zamian za poparcie w jesiennych wyborach. W ubiegłym roku rolnicy zagrali na zwyżkę…
Zgromadzenie Polskiej Wsi z udziałem prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego. Przysucha, grudzień 2022 r. / FOT. Piotr Molecki/East News /

Wieś coraz ważniejsza w polskiej polityce

Jarosław Fils
W przedwyborczym roku wieś coraz wyraźniej koncentruje na sobie uwagę mediów. Wielkomiejscy politycy, dziennikarze i komentatorzy raz za razem przypominają…
Kobiety piorące w rzece. Przegorzały, 1937 r. / NARODOWE ARCHIWUM CYFROWE

Kobiety wiejskie: jak zmieniła się Polska i Polki

Magdalena Kowalczyk, Małgorzata Nocuń
Jest rok 1925. Nad zmęczoną pracą i zrozpaczoną po stracie dziecka młodą kobietą pochyla się jej babka. „Nie płacz – mówi. – Każda kobieta to jest niewolnica…
Ferma trzody chlewnej na Śląsku, 2019 r. / ROBERT NEUMANN / FORUM

Salony dla świń

Magdalena Kowalczyk, Małgorzata Nocuń
MAGDALENA KOWALCZYK z Fundacji Wspomagania Wsi: Patrząc na zjawisko ferm przemysłowych, które jedna po drugiej buduje się w naszym kraju, trudno nie ulec…
Stanisław Furgała – syn Franciszka, ocalonego z pacyfikacji – przy pomniku ofiar i mogile, w której leżą także jego krewni. Szarajówka, lipiec 2021 r. /

Była sobie wioska

Eliza Leszczyńska-Pieniak
Gdy Maciej Mołda wrócił, w schowku pod studnią odnalazł Marysię. Wyglądała, jakby spała, ze szmatką przy twarzy. Widocznie dym szedł nisko i nie mogła oddychać.
#DOM Cykl Krzysztofa Storego w Podkaście Powszechnym

#DOM (7): Wędrowny Zakład Fotograficzny

Krzysztof Story, Agnieszka Pajączkowska
Agnieszka Pajączkowska: „Dwa słowa definiują Zakład. Spotkanie i wymiana. Zdjęcie za jedzenie albo opowieść. Ale też czas za czas. Zaufanie za zaufanie.…
Sołtyska Małgorzata Dąbrowska prowadzi zajęcia w lokalnej Szkółce Owocowej. Bończa, lipiec 2017 r. / GMINNA INSTYTUCJA KULTURY „DWOREK NA DŁUGIEJ”

Tyle sołtys może, ile wieś pomoże

Jędrzej Dudkiewicz
Stu trzydziestu ludzi wystarczy, by zbudować społeczeństwo obywatelskie.
Przekonanie o cywilizacyjnej wyższości miasta miało niegdyś uzasadnienie w roli wsi jako dostawcy żywności. Pola uprawne w gminie Konstancin-Jeziorna. / ARKADIUSZ ZIOLEK / EAST NEWS

W pułapce lepszości

Jarosław Flis
Kilka milionów polskich „patrycjuszy” przeżywa powyborczą frustrację. Może warto dowiedzieć się o sobie czegoś nowego, zamiast utwierdzać się w dotychczasowym…
Siedliszcze w gminie Wola Uhruska, lipiec 2017 r. / KRZYSZTOF STORY

Po drodze

Krzysztof Story
Lubelszczyzna. Mazurska wieś. Beskid Żywiecki. Podlasie. Cztery opowieści bez adresu, za to z wieloma przedmiotami.

Życie w dwóch światach

Mariusz Sepioło
Wiejska młodzież pozbywa się kompleksów. Ale najzdolniejsi zwykle odpływają do miast – na prowincji nie widzą sojuszników w realizacji marzeń.
Daniel Rycharski, Kurówko, 2018 r. / DANIEL CHROBAK / MSN

Pomniki chłopa

Piotr Kosiewski
Daniel Rycharski podważa przekonania o wiejskim konserwatyzmie, nietolerancji, ksenofobii. I zwraca uwagę na odrębność tego świata.

Wiejska samoorganizacja

EB
Koła gospodyń wiejskich, jedna z najstarszych form społecznej samoorganizacji, doczekały się ustawy, która reguluje ich status i zasady tworzenia.
/ GRAŻYNA MAKARA

Wsi spokojna, wsi wesoła

Ks. Adam Boniecki
Że polska wieś się zmienia, każdy widzi. Mało kto pamięta studnie z wiadrem na łańcuchu, furmanki i stada krów na drogach, gromady ludzi uwijających się na…
Anna i Bogdan Woźniczkowie, Brzegi /

Polska nowa wieś

Marek Rabij
Jak to możliwe, że w kraju, w którym większość mieszkańców ma chłopskie korzenie, mało kogo obchodzi, co naprawdę dzieje się na wsi?
Marta i Ryszard Kuchtowie, Sokołów / GRAŻYNA MAKARA

Maść na Brukselę

Prof. Jerzy Wilkin, Marek Rabij
Prof. JERZY WILKIN: Dzień, w którym polska wieś uświadomi sobie, że pieniądze z Unii powoli się kończą, może być początkiem końca Polski w zjednoczonej Europie.

Chłopi wobec komunizmu

Łukasz Kamiński
Latem 1944 r. polscy chłopi posiadali własne wyobrażenia na temat komunizmu i żywili związane z nimi obawy. Ich fundamentem była pamięć wojny 1920 roku i…

Partia Mikołajczyka

Michał Wenklar
W latach 1945-47 Polskie Stronnictwo Ludowe było nie tylko główną legalną opozycją wobec nowego systemu. Było też największą partią w kraju, liczącą aż 800 tys…

Chłopi Rzeczypospolitej

Maciej Korkuć
Kuszona wizją społecznego awansu, polska wieś mogłaby stać się ostoją nowej władzy. Tymczasem wdrugiej połowie lat 40. była ona zapleczem oporu: walka zbrojna…

Metody „gryfickie”

Tomasz Bereza
Był moment, gdywydawało się, że kolektywizacja rolnictwa - prowadzona w latach 1948-56 przymusowo, także przy wsparciu Urzędu Bezpieczeństwa - skończy się…

Wojna o wiarę

Adam Dziurok
Chłopi nie wyrzekli się tradycyjnych wartości i przywiązania do Kościoła. Nieufni wobec władz, uważani byli za najbardziej oporną wobec komunizmu warstwę…

Chłopska Solidarność

Tomasz Kozłowski
Mało kto pamięta, że przez całą dekadę lat 80. obok Solidarności pracowniczej działały w podziemiu także związki rolników.

Zapomniana partia

Mateusz Szpytma
Minęło ponad 20 lat od chwili, gdy Zjednoczone Stronnictwo Ludowe przestało istnieć. Mówi się o nim dziś niewiele, a jeszcze mniej o nim wiadomo. Czym było ZSL?

Modernizacja, której nie było

Marcin Markiewicz
Historia gospodarcza wsi w czasach PRL to jeden z tematów słabiej znanych. Tymczasem to właśnie fatalna polityka rolna tamtych lat sprawiła, iż to wieś…

Na wsi nie tak znowu wesoło

Halina Bińczak
Na polskiej wsi następują głębokie zmiany, gospodarcze i społeczne, wywracające jej wiekową tradycję. Zewnętrznemu obserwatorowi może się wydawać, że idą…

Domy, place i ogrody

Jacek Podsiadło, Andrzej Kramarz
Jacek Podsiadło: tekst; Andrzej Kramarz: zdjęcia