Raport powstał na podstawie dwuletnich doświadczeń zbieranych podczas pracy w rejonach przygranicznych. Oparty jest na danych medycznych i operacyjnych informacjach od medyków i pacjentów.
Dwa lata kryzysu humanitarnego na granicy z Białorusią
W okresie od listopada 2022 do listopada 2024 roku Lekarze bez Granic leczyli 442 osoby uwięzione w puszczy na granicy polsko-białoruskiej. Około 50 procent z nich cierpiało z powodu urazów fizycznych związanych z przemocą. Ich obrażenia były spowodowane pobiciem czy pogryzieniem przez psy. Występowały też rany od gumowych kul i drutu kolczastego.
Ponad połowa pacjentów cierpiała na odmrożenia, stopę okopową lub hipotermię z powodu długotrwałego przebywania w trudnych warunkach. Inne schorzenia obejmowały infekcje, odwodnienie, wyczerpanie, urazy psychiczne, głębokie skaleczenia i złamania związane ze wspinaczką lub upadkiem z zapory granicznej. Większość pacjentów, z którymi mieli do czynienia Lekarze bez Granic, było wielokrotnie przerzucanych przez granicę i spędziło wiele tygodni uwięzionych w obszarze przygranicznym. Lekarze podkreślają, że aż sześćdziesiąt procent osób potrzebujących pomocy to kobiety i dzieci.
Służby graniczne w rejonie polsko-białoruskiego pogranicza
W porównaniu z rokiem 2023 liczba przypadków związanych z intencjonalną przemocą w 2024 podwoiła się. Większość pacjentów, którym okazano pomoc, wykazywało również oznaki cierpienia psychicznego, z czego dwadzieścia dwie osoby było w stanie określanym jako bardzo ciężki. Ustawy przyjęte w 2021 i 2024 roku przyznały dodatkowe uprawnienia straży granicznej i żołnierzom, umożliwiając im niemal całkowitą swobodę w odmawianiu ludziom azylu bez należytego procesu. Doprowadziło to w wielu przypadkach to do rozdzielania rodzin.
Medycy skarżą się również nad nadmierną i nieproporcjonalną do potrzeb restrykcyjność służb granicznych wobec emigrantów, ale także przedstawicieli organizacji humanitarnych. Funkcjonariusze utrudniają wolontariuszom dostęp do strefy przygranicznej, w której znajdują się osoby potrzebujące pomocy. Bez pełnego dostępu do tego obszaru dla organizacji humanitarnych cierpienie osób tam znajdujących ciągle się pogłębia.
Polska i europejska polityka azylowa
Lekarze bez Granic wzywają Polskę i wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej do pilnej zmiany kursu polityki emigracyjnej. Apelują o ochronę prawa do ubiegania się o azyl terytorialny i zaprzestania narażania życia ludzi szukających schronienia w UE. Autorzy raportu wskazują, że półroczna prezydencja Polski w Radzie UE, to szansa na ponowne docenienie wartości humanitarnych i przedłożenie ich ponad polityczne interesy. Oceniają też, że od 2015 roku państwa członkowskie UE ponoszą porażkę polityki migracyjnej konsekwentnie wybierając przemoc i powstrzymywanie zamiast humanitarnej polityki azylowej.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
