Galicja: najważniejsze informacje

Emigranci z Galicji przed pociągiem z Myslowitz do Hamburga, 1902 r. // Sammlung Hubmann / Imagno / Forum
Wersja audio

Jeffrey Epstein miał prekursorów. Mysłowice i handel ludźmi przed rokiem 1914

Rafał Ryszka
Przed rokiem 1914 na styku granic trzech mocarstw zaborczych, w Mysłowicach, działała siatka handlarzy kobiet. To historia handlu ludźmi sprzed I wojny…
Rabacja chłopska 1846 (fragment), obraz Jana Lorentowicza, 1851 r. // Muzeum Dwór w Dołędze / domena publiczna

Rabacja galicyjska po 180 latach. Najtrudniej rozstrzygnąć, kto wtedy zaczął

Jacek Stawiski, Waldemar Łazuga
O krwawej rabacji z roku 1846, legendzie Jakuba Szeli oraz o tym, jak Galicja wyciągnęła wnioski z chłopskiego buntu, mówi historyk prof. Waldemar Łazuga.
Bielsko Biała, listopad 2022 r. // Oleksii Pyrogov / Shutterstock

Opowieść o dwóch podbeskidzkich miastach

Rafał Matyja, Michał Sowiński
Rafał Matyja, historyk: Jeżeli ktoś chciałby się wyprowadzić z metropolii – to moim zdaniem Bielsko-Biała jest pierwszą propozycją do rozważenia. Istnieje…
Bielsko-Biała, lipiec 2024 r. // Fot. Hotomaster / Shutterstock

Za górami, za lasami: bielskie poszukiwania tożsamości

Zbigniew Rokita
Bielsko-Biała to jedna z największych w kraju białych plam. Tego miejsca nie niesie żadna z wielkich polskich fal tożsamościowych, mieści się w wielu zbiorach…
Przełom Żelaznej Bramy na pograniczu serbsko-rumuńskim,-miejsce gdzie kończą się Karpaty // Fot. Slavica Stajic / Adobe Stock

Karpaty bez granic: górska wolność i historia bez stolic

Marcin Żyła, Maciej Janowski
„Granica nas przekroczyła” — mówią Węgrzy z Siedmiogrodu. Maciej Janowski opowiada o Karpatach jako przestrzeni górskiej wolności, mobilności i intensywnej…
Henryk Vogelfänger (Tońko) i Kazimierz Wajda (Szczepko) w radiu, 1937 r. // Narodowe Archiwum Cyfrowe
Wersja audio

Legendarny lwowski batiar. Grał słynnego Szczepcia, choć marzył o rolach tragicznych

Stanisław Calik
Kazimierz Wajda i Henryk Vogelfänger, czyli Szczepcio i Tońcio: ich duetu z programu „Wesoła Lwowska Fala” słuchał co szósty mieszkaniec międzywojennej Polski…
Obchody Dnia Polonii we wsi Pojana Mikuli na rumuńskiej Bukowinie. Rumunia, 3 Maja 2024 r. // Fot. Justyna Prus / PAP

Polacy w Rumunii: jak im się żyje na Bukowinie i dlaczego nie wracają do kraju przodków

Karol Fryta
Dom Polski w Suczawie, mieszanka języków, najmniejsza polska osada i plany młodych pokoleń, a także wspomnienia bydlęcych wagonów z roku 1945. Pojechaliśmy z…
Stare Miasto w Lublinie // Fot. Iwona Burdzanowska / Agencja Wyborcza.pl

Szczerek sprawdza w polskich miastach, ile jest Niemiec w naszej tożsamości

Ziemowit Szczerek
Tęsknię do jakieś formy, w której zamanifestowałaby się siła i atrakcyjność mojego państwa. Czy już jest za późno na to, by choć spróbować ją Polsce nadać?
Gregor Von Rezzori. Styczeń, 1981 r. // Fot. Mario Ruiz / Getty Images
Wersja audio

Gregor von Rezzori: człowiek, który patrzył na rozkład świata

Ziemowit Szczerek
„Niegdysiejsze śniegi” Gregora von Rezzoriego pokazują, że jeśli nawet wizja udziału w europejskiej historii bywa złudzeniem, to i tak nie posiadamy innej, niż…
Pułkownik Zieliński na froncie, Rarańcza, czerwiec 1915 r. // Archiwum Andrzeja Mirockiego

Gen. Zygmunt Zieliński, komendant Legionów. Żołnierze zwali go „Dziadkiem”, tak jak Piłsudskiego

Piotr Hapanowicz
100 lat temu zmarł Zygmunt Zieliński. Był jednym z najlepszych dowódców Legionów Polskich podczas I wojny światowej. Odważny, ale i uważny: żołnierzy napominał…
Żołnierze 17. pułku piechoty Honwedu, sierpień 1914 r. Na czapkach i karabinach kwiaty, na mundurach kokardy w węgierskich barwach – takie pożegnalne zdjęcia robiono przed wymarszem na front. 110 lat temu pułk ten walczył pod Krakowem. // Ze zbiorów Jarosława Klai

Archeolodzy pod Goszczą szukali śladów z pradziejów. Znaleźli żołnierza z I wojny światowej

Krzysztof Pięciak
Choć od I wojny światowej mija 110 lat, w lasach i górach dawnej Galicji i Kongresówki wciąż odkrywane są jej ofiary. Czasem udaje się ustalić ich tożsamość –…
Mecz Wisła Kraków - Cracovia, 1934 r. // Fot. Narodowe Archiwum Państwowe

Była to pierwsza „nieświęta wojna” między dwoma krakowskimi klubami: Wisłą i Cracovią. O co poszło?

Michał Okoński
Na początku XX wieku w Galicji powstają liczne drużyny piłkarskie. Futbol staje się sportem, któremu kibicują masy. Oto opowieść o tym, jak ponad 110 lat temu…
/

Na dawny Kraków i Galicję patrzymy ich oczami

Lektor
Lektor o albumie "Kraków Kriegerów. Zbliżenia".
Atak Indian na dyliżans: przedstawienie zespołu Buffalo Billa w 1903 r. na Olympia Stadium w Londynie. / LIBRARY OF CONGRESS / CORBIS / GETTY IMAGES

Szaleni jeźdźcy świata

Bartosz Hlebowicz
113 lat temu na ziemie austriackiej Galicji – nad Olzę, Wisłę i San – zawitał Buffalo Bill ze swoim spektaklem o Dzikim Zachodzie.
Na starym rynku we Lwowie: zdjęcie wykonane prawdopodobnie w ostatniej dekadzie listopada 1918 r., gdy siły ukraińskie wycofały się z miasta. / NAC

Wojna galicyjska

Tadeusz A. Olszański
Był to pierwszy konflikt zbrojny odradzającej się Rzeczypospolitej. Stał się także wydarzeniem symbolicznym dla dalszych stosunków narodów polskiego i…

Kraina opowieści

Michał Sowiński

AK kontra UPA

WP
Podróżując wzdłuż granicy polsko-ukraińskiej w jej środkowym odcinku – przez wschodnie gminy powiatów Hrubieszów, Tomaszów i Lubaczów – czasem można się poczuć…
Rynek w Czudcu na przełomie wieków XIX i XX, na obrazie S. Stopy / Fot. Ze zbiorów Muzeum Etnograficznego im. Franciszka Kotuli w Rzeszowie

Oglądacz zwłok

Jacek Stachiewicz
Galicja podczas I wojny światowej to epidemie, głód i bieda. Archiwum koronera z miasteczka Czudec rzuca na nią nowe światło.

Wichry wojny

Wojciech Pięciak
„Wszędzie pełno śladów boju, wszędzie straszne zniszczenie” – notował jesienią 1914 r. polski chłop w ck mundurze, gdzieś na froncie galicyjskim.
Zakład Fotograficzny Ignacy Krieger, „Krakowscy strażacy w aparatach umożliwiających oddychanie w warunkach pożaru”, ok. 1900 r. /

W kontuszu i zarękawkach

Agnieszka Sabor
Jakie skojarzenia budzi słowo „Galicja” u Polaków wywodzących się z innych dzielnic?