Autor: Waldemar Łazuga

Profesor Waldemar Łazuga // fot. Angelika Sarna / archiwum prywatne

Historyk, specjalizuje się w dziejach Polski w XIX i XX w. Autor kilkunastu książek, m.in. „Michał Bobrzyński: myśl historyczna a działalność polityczna”, „Kalkulować... Polacy na szczytach c.k. monarchii”, „Uwikłani w przeszłość”

Materiały autora

Marszałek Józef Piłsudski przed spotkaniem z prezydentem RP Stanisławem Wojciechowskim na moście Poniatowskiego. Warszawa, 12 maja 2026 r. Od lewej: Kazimierz Stamirowski, Marian Żebrowski, Gustaw Orlicz-Dreszer, Józef Piłsudski, Tadeusz Jaroszewicz i Michał Galiński. // Fot. Wikipedia

Setna rocznica zamachu majowego. Czy przewrót Piłsudskiego musiał się wydarzyć?

Waldemar Łazuga
Od zamachu na Gabriela Narutowicza po maj 1926 roku: co łączy śmierć pierwszego prezydenta II RP z przewrotem Piłsudskiego?
Rabacja chłopska 1846 (fragment), obraz Jana Lorentowicza, 1851 r. // Muzeum Dwór w Dołędze / domena publiczna

Rabacja galicyjska po 180 latach. Najtrudniej rozstrzygnąć, kto wtedy zaczął

Jacek Stawiski, Waldemar Łazuga
O krwawej rabacji z roku 1846, legendzie Jakuba Szeli oraz o tym, jak Galicja wyciągnęła wnioski z chłopskiego buntu, mówi historyk prof. Waldemar Łazuga.
Franciszek Józef I w otoczeniu wiedeńskiej elity z początku XX w.; z prawej strony cesarza Agenor Gołuchowski, minister spraw zagranicznych Austro-Węgier i jeden z najważniejszych „austriackich Polaków”. / APA / PAP

Żywot Polaka austriackiego

Waldemar Łazuga
Błyskotliwy naukowiec, rektor lwowskiej uczelni, cesarski minister: Ludwik Ćwikliński to zapomniany bohater tragedii nie tylko antycznej.
Stanisław Starzewski jako major Wojska Polskiego, około roku 1920. / / ARCHIWUM RODZINNE PAŃSTWA STARZEWSKICH / REPRODUKCJA JACEK TARAN

Kuzyn Dziennikarza z „Wesela”

Waldemar Łazuga
Stanisław Starzewski obiadował z cesarzem Franciszkiem Józefem i Piłsudskim. Na unikalnych zdjęciach uwiecznił świat, który skończył się wraz z upadkiem c.k.…
Obrady parlamentu w Wiedniu, 17 czerwca 1907 r.; Michał Bobrzyński był wówczas posłem, wiceprezesem Koła Polskiego. / R. LECHNER / ÖSTERREICHISCHE NATIONALBIBLIOTHEK

Realista i fantasta

Waldemar Łazuga
Przed 1914 r. pierwszy był najpotężniejszą postacią Galicji, drugi mało znanym socjalistą i konspiratorem. Łączyło ich wiele. Pierwszego niektórzy zwali „…
Księżna Alicja w roku 1912 / ZBIORY MUZEUM MIEJSKIEGO W ŻYWCU

Szwedka, która śniła po polsku

Waldemar Łazuga
Przeżyła epokę cesarzy, kilka wojen i czas dyktatorów: Alicja Ankarcrona-Badeni-Habsburg-Altenburg to wiek XX w miniaturze.
Targ w Poznaniu, rok 1910. / HAECKEL ARCHIV / BEW

Wielkopolski kontynent

Waldemar Łazuga
Polak z Warszawy, Lwowa, Wilna czy Krakowa, który sto lat temu przyjeżdżał do Poznania, lądował w „zgoła obcym pod każdym względem kraju”.
Rodzina cesarska sportretowana ok. 1880 r. przez Georga Deckera: Franz Joseph i żona Elżbieta, obok ich dzieci: arcyksiążę Rudolf, Marie Valerie i Gisela z mężem księciem Leopoldem Bawarskim oraz ich dzieci, księżniczki Elżbieta i Augusta. / Fot. Scherl / FORUM

Cesarz z innej gliny

Waldemar Łazuga
Gdy niedawno w Krakowie debatowano nad austriackimi czasami, z portretu patrzył na to Franz Joseph. W przypadku rosyjskiego Mikołaja czy pruskiego Wilhelma…
Obchody pięćsetnej rocznicy zwycięstwa pod Grunwaldem, Kraków, lipiec 1910 r. / Fot. Biblioteka Narodowa

Ojczyźnianych rocznic czczenie

Waldemar Łazuga
Kiedy właściwie zaczęliśmy obchodzić jubileusze? To ważna sprawa, bo i w piastowskiej Wielkopolsce, i w podwawelskiej Galicji miały one przynieść wiekopomne…