Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Franz Joseph I...

Franz Joseph I...

26.11.2016
Czyta się kilka minut
Kalendarium
Cesarz Franz Joseph na manewrach wojskowych na terenie austriackiej części Śląska, 1906 r. Fot. Scherl / FORUM
.

...czyli inaczej: I. Ferenc József (dla Węgrów), František Josef I. (dla Czechów), Franciszek Józef I (dla Polaków), Franjo Josip I. (dla Chorwatów), Francesco Giuseppe I (dla Włochów), Франц Йосиф I (dla Ukraińców), František Jozef I. (dla Słowaków), Franc Jožef I. (dla Słoweńców), Фрањо Јосиф I (dla Serbów) oraz Francisc Iosif I (dla Rumunów).

1830, 18 sierpnia: w wiedeńskim pałacu Schönbrunn przychodzi na świat arcyksiążę Franz Joseph Karl von Österreich. Ponieważ jego panujący wuj, cesarz Ferdynand I, jest słabego zdrowia fizycznego i psychicznego, malec od początku jest intensywnie wychowywany na następcę tronu (gdy jest nastolatkiem, edukacja obejmuje aż 50 godzin tygodniowo).

1848: wstrząsy rewolucyjne w monarchii. Ferdynand ustępuje na rzecz 18-letniego bratanka, który 2 grudnia zostaje proklamowany cesarzem Austrii (uroczystość ma miejsce w Ołomuńcu; w Wiedniu trwa rewolucja). Franz Joseph I odwołuje koncesje konstytucyjne, tłumi rewolucję (na Węgrzech z pomocą Rosji) i początkowo rządzi centralistycznie jako władca absolutny. Z czasem podejmie reformy, których efektem będzie monarchia konstytucyjna i daleko idąca autonomia dla narodów tworzących c.k. państwo. Cesarz nigdy nie zdecyduje się na dalsze reformy, np. formułę federalistyczną – problem narodowy stanie się w 1918 r. jednym z głównych powodów rozpadu państwa.

1854: ślub z Elżbietą z rodu Wittelsbachów. Małżeństwo będzie mieć czworo dzieci: trzy córki i syna Rudolfa (w 1889 r. popełni samobójstwo). W 1898 r. cesarzowa zginie, zamordowana przez włoskiego anarchistę.

1854: podczas wojny krymskiej (Rosji przeciw Turcji, Francji i Anglii) Austria ogłasza neutralność, co oznacza koniec sojuszu z Rosją. Odtąd Rosja i Austria staną się rywalami (zwłaszcza na Bałkanach, gdzie car rozbudowuje swe wpływy), a w końcu głównymi wrogami. W 1879 r. Austro-Węgry i Niemcy podpiszą sojusz obronny (Dwuprzymierze); w 1882 r. dołączą do nich Włochy i powstanie Trójprzymierze. Naprzeciw ukształtuje się Ententa: sojusz francusko-brytyjsko-rosyjski.

1859 i 1866: klęski w wojnach z Francją i włoskim Piemontem oraz Prusami skłaniają cesarza do ugody z Węgrami i podzielenia kraju na dwie równoprawne monarchie konstytucyjne, złączone unią: Cesarstwo Austrii (do niego należy zabór polski, zwany Galicją i Lodomerią) i Królestwo Węgier; cesarz zostaje korowany w Budapeszcie koroną św. Stefana.

1914, 28 czerwca: serbscy zamachowcy, wspierani przez Rosję, zabijają w Sarajewie desygnowanego na następcę tronu Franciszka Ferdynanda (bratanka cesarza). Cesarz stawia Serbii ultimatum, żąda wydania spiskowców. Serbia odmawia. 28 lipca Austro-Węgry wypowiadają jej wojnę. W kolejnych dniach system sojuszy sprawi, że wojna obejmie większość Europy.

1916, 21 listopada wieczorem: Franciszek Józef umiera w Schönbrunn. 30 listopada spocznie w krypcie kościoła kapucynów, obok żony i syna. ©℗

Źródła: niemiecka Wikipedia, www.habsburger.net. Zestawienie obecnych imprez rocznicowych w Wiedniu znajdziemy na stronie: www.franzjoseph2016.at.

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum
Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]