Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Bez

Bez

07.10.2014
Czyta się kilka minut
Krzysztofa Siwczyka można nazwać budowniczym przestrzeni reliktowych – czyli takich, które odsyłają nas do miejsc zamieszkiwanych kiedyś przez człowieka.
U

Uprzedzę od razu wszystkie domysły: w poezji Krzysztofa Siwczyka za sprawą książki „Dokąd bądź” nie dokonał się żaden przełom. Żadnej zmiany tu nie widać, nie majaczy ona nawet na horyzoncie. Są oczywiście tacy, którzy twierdzą, że w związku z pojawiającym się w „Dokąd bądź” wątkiem narodzin dziecka tom odzyskuje „kontakt z rzeczywistością”, wyczekiwany przez wszystkich zwolenników tradycyjnej poezji. Oto Siwczyk – wątpiący w szansę zasypania przepaści między światem a językiem, podważający możliwość ustanowienia autorytetów zewnętrznych wobec ludzkiego świata – zaczyna dostrzegać nienaruszalne zasady rządzące życiem ludzkim. I znajduje w nich uspokojenie, szczęście nawet. Nic z tego. Na żaden powrót syna marnotrawnego do domu ojca-sensu i matki-konwencji w „Dokąd bądź” się nie zanosi.
Pod względem korzystania z bardziej afirmatywnych wątków i języka zmysłowo-plastycznego „Dokąd bądź” przypomina „Zdania z treścią”. Tam także miłosny afekt łączył poeta z obrazami podmywającymi miłosną utopię wspólnego świata. W „Dokąd bądź” podobnie: tajemniczy hymn do życia przerywany jest raz po raz frazami przenoszącymi nas w mniej przyjazną rzeczywistość. Bo Siwczyka można nazwać budowniczym przestrzeni reliktowych. To znaczy takich przestrzeni, które odsyłają nas do zamieszkiwanych kiedyś przez człowieka. „Byłym” człowiekiem wydaje się także podmiot jego wierszy. Życie przedstawione jest tu w świecie posttechnologicznym, choć określa je także tradycyjne wyobrażenie duszy, ludzkiej natury, miłości i realności. Dzieje się tak dlatego, że budowniczego przestrzeni reliktowych wspiera w tych tekstach metafizyk. Siwczyk jest jednak metafizykiem szczególnym.
W jednym z wywiadów autor „Dokąd bądź” pytany o motywacje swojego metafizycznego postulatu odpowiada, że „chodzi o minimum wiarygodności języka, który mógłby nam dzisiaj powiedzieć, »jak się mamy« bez Boga, bez historii, bez dużego sensu. Bo to, że jesteśmy BEZ, jest dla mnie aksjomatyczne i metafizyczne zarazem – w tym miejscu zaczyna się przygoda pisania” (w rozmowie z Anną Kałużą i Grzegorzem Jankowiczem, „Śląskie Studia Polonistyczne” nr 1/2013). Odbóstwioną i niereligijną metafizykę oraz duchowość, które miałyby być pomyślane poza wiarą, zgodnie z tym, co mówi autor „Dzikich dzieci”, musi legitymizować język wierszy.
Tak zaczyna się „Dokąd bądź”: „Nasz dom i my, nasze marzenie wypowiada w naszym imieniu chwast, ziemia, którą musimy nawieźć”. Tak mówi podmiot do zjawiającego się na świecie dziecka: „Zajmij się nami jak nafta rozlana po sztucznym dywanie”.
Czy zatem w wierszach z tomu „Dokąd bądź” dzieje się to, co na fotografiach opisywanych przez Barthes’a, to znaczy uczucie (miłość do dziecka i kobiety) staje się w nich gwarantem bytu? Tak, ale trzeba pamiętać także o tym, że uczucia u Siwczyka stają się podstawą halucynacji, szaleństwa. I to one przywołują pustynne, widmowe strefy, które współtworzą świat w „Dokąd bądź”.

Krzysztof Siwczyk, „Dokąd bądź”, Wydawnictwo a5, Kraków 2014

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum
Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]