Włoski Joyce

Akcja koncentruje się wokół skomplikowanej relacji pary bohaterów. Samotny, pogrążony w depresji inżynier, uwięziony w rodzinnej willi z własną matką, kieruje przeciw niej cały swój gniew. Ta autobiograficzna historia przynosi portret ludzi bliskich sobie, a jednocześnie obcych, kochających się i nienawidzących. Ale Gadda nie serwuje nam standardowej powieści psychologicznej. Umiejscawia akcję w fikcyjnym państwie Ameryki Południowej zwanym Maradagal, zapoznaje nas z jego historią i obyczajami. Poza tym snuje kapryśną, meandryczną narrację, przeskakuje od zjadliwej ironii do lirycznego patosu, zmienia rejestry językowe, zderza obrazy i metafory, mnoży kalambury i gry słowne (przez co jego prozę kojarzono z dziełem Joyce’a). Ta książka stawia opór, warto go jednak przełamać, by rozsmakować się w jej artystycznym bogactwie. ©

Carlo Emilio Gadda „Poznawanie cierpienia”, przeł. H. Kralowa, PIW, Warszawa 2016