Reklama

Początki Izraela

Początki Izraela

05.03.2017
Czyta się kilka minut
Ludność proto-izraelska pojawiła się na ziemiach na zachód od Jordanu na przełomie epoki brązu i żelaza. Archeologowie odkryli na wzgórzach północnego Izraela liczne wioski z tamtej epoki.
D

Domostwa ułożone były w kręgach. W środku zapewne trzymano zwierzęta. Głównym zajęciem było rolnictwo. Wioski nie były duże. Nie istniała złożona drabina społeczna. Żadnej administracji, władzy obejmującej większe terytoria. Nie znaleziono w tych wioskach świątyń, pałaców, większych zbiorników na wodę. Nie odkryto śladów wojennych zmagań Jozuego. Jerycho bronione podwójnymi murami, a zdobywane głosami trąb nie istniało. Jak nie było wtedy miasta Jerozolima.
Wiemy z badań, że była to epoka wielkich przemian na Bliskim Wschodzie. Załamało się pod wpływem inwazji ludów morza imperium Hettytów, władza egipska osłabła, że zagrożone zostały kananejskie ośrodki miejskie znad brzegu morza. Podobnie rzecz się miała z Fenicjanami, z którymi przyszli Izraelici musieli utrzymywać kontakt. W każdym razie na całkiem sporym skrawku ziem wokół jeziora Genezaret i jeszcze ciut na północ osiadła nowa grupa o trudnej do określenia proweniencji.
Wedle jednej z hipotez na tych terenach osiedlili się jacyś beduini, którzy zajmowali się wcześniej pasterstwem i stopniowo, w drodze pokojowej, przestawiali się na rolnictwo. Wedle innej hipotezy, wysoce prawdopodobnej, Izraelczycy pochodzą od uboższych warstw Kananejczyków, którzy pod wpływem najazdów i napięć społecznych uciekali w głąb terytorium północnego Izraela i tam nienękani przez dawnych panów i wrogów mogli spokojnie się osiedlać. Wynikałoby z tego – co za straszna wiadomość – że lud Izraela pochodzi od Kananejczyków, z którymi tak gwałtownie w Biblii walczono. W każdym razie notowany jest w okresie kilkudziesięciu lat szybki wzrost zasiedlenia tych ziem. Zastanawia jedno: nie wiemy nic o ich religii. Natomiast pośród znalezionych kości zwierząt nie znaleziono kości świń, choć jadali je wszyscy okoliczni mieszkańcy. Czy to coś znaczy?
Historyczne badania pokazują, że istnieje daleko idąca niezgodność między legendami o zdobywaniu ziemi obiecanej a faktami. W taki razie możemy pytać, dlaczego autorzy czy redaktorzy Księgi Jozuego tak zbudowali mit założycielski ludu na ziemi Izraela? Może chodzi właśnie o pokazanie jedności ludu kierowanego przez walecznego wodza wiernego Bogu Jedynemu. To był idealny wzór ładu politycznego, do którego można tęsknić, na który można się powoływać i jeśli to możliwe – odwzorowywać. W ten sposób słowa i nakazy Mojżesza były wypełniane. Na pewno chciał tak pokazać historię król judzki Jozjasz (VII wiek), wielki reformator religii, odkrywca zagubionej Księgi Powtórzonego Prawa. Ten, który uczynił na wieki Torę podstawą judaizmu. ©

Inspiracją jest mi książka izraelskich archeologów Israela Finkelsteina oraz Neila Ashera Silbermana „The Bible Unearthed: Archaeology’s New Vision of Ancient Israel and the Origin of Its Sacred Texts”.

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Autor artykułu

Socjolog, historyk idei, publicysta, były poseł. Dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego. W 2013 r. otrzymał Nagrodę im. ks. Józefa Tischnera w kategorii „Pisarstwo religijne lub...

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]