Nagroda Polin jest przyznawana od 2015 roku

PAWEŁ BAJERLEIN I PATRYK ANTONIAK, STOWARZYSZENIE KROTOCHWILE

Stowarzyszenie, założone przez Pawła ­Bajerleina i ­Patryka Antoniaka w 2012­­ ­r., dba o zachowanie lokalnego dziedzictwa żydowskiego w Wielkopolsce. W sierpniu 2020 r. jego członkowie wraz z wolontariuszami przeprowadzili pierwszy etap inwentaryzacji cmentarza w Koźminie Wielkopolskim. Zidentyfikowano ­wówczas 511 miejsc pochówku i dokładnie opisano ponad 300 nagrobków. Efekty prac publikowane są na prowadzonej przez ­Stowarzyszenie stronie jewishwlkp.pl.

„Za największy sukces ­uważamy fakt, że społeczność lokalna Jarocina, Koźmina Wielkopolskiego, Krotoszyna i innych miasteczek, w których realizujemy nasze projekty, coraz chętniej się w nie włącza. Ważne jest, żeby pamięć, żeby chęć do działania, żeby dbanie o takie miejsca jak cmentarz żydowski w Koźminie wychodziły bezpośrednio od mieszkańców” (Paweł Bajerlein).

MAGDALENA LEWKOWICZ

Jest lokalną działaczką, ­która dba o pamięć o ży­dowskiej społeczności Warmii i Mazur oraz wielo­kulturową spuściznę regionu.

Podejmuje liczne inicjatywy w zakresie edukacji i wy­chowania młodych ludzi.

Angażuje się w akcje porządkowania starych cmentarzy, jest inicjatorką wycieczek edukacyjnych, projektów i warsztatów dla młodzieży.

Autorka gry miejskiej zatytułowanej „Dom Rabina”, która zajęła I miejsce w ogólnopolskim konkursie „Pamięć dla przeszłości – ­Poszukiwanie i upamiętnianie śladów ­obecności Żydów w przestrzeni lokalnej”. Dwukrot­nie wyróżniona Nagrodą
im. Ireny Sendlerowej „Za naprawianie świata”.

„Stoję tutaj nie dla siebie, ­stoję dla nich – dla tych, którzy zostali zapomniani w moim małym miasteczku Mrągowo. Mam ze sobą 54 nazwiska mrągowskich Żydów, których znalazłam. I będę szukać dalej. I w ich imieniu serdecznie dziękuję za to ogromne wyróżnienie” – mówiła wzruszona, odbierając wyróżnienie w 2018 r.

NATALIA BARTCZAK

Otrzymała nagrodę w 2019 r. Od wielu lat opiekuje się cmentarzem żydowskim w Wińsku. Podczas studiów archeologicznych w Instytucie Prahistorii UAM w Poznaniu obroniła pracę magisterską „Cmentarz żydowski w Wińsku, pow. Wołów”, która stała się dla gminy Wińsko podstawą do aplikowania o środki unijne na rewitalizację cmentarza. Ponadto Natalia Bartczak była konsultantką tłumacza książki Rity Steinhardt-Botwinick „Wińsko 1933-1946”, przyczyniła się do powstania filmu „Maleństwo na górce” i wystawy plenerowej starych fotografii o niemiecko-żydowsko-polskiej historii Wińska.

„Nigdy nie spodziewałabym się, że moja praca tak zostanie doceniona. Mój początek ­opieki nad cmentarzem nie był wynikiem jakiegoś przemyślanego planu, po prostu był impulsem” – mówiła odbierając nagrodę.

JUSTYNA BIERNAT

Jest założycielką Fundacji Pasaże Pamięci. Od wielu lat chroni pamięć o tomaszowskich Żydach i utrzymuje stały kontakt z ich potomkami. Realizuje projekty edukacyjno-artystyczne, prowadzi spacery śladami tomaszowskiego getta, pisze artykuły naukowe. Na stronie Fundacji publikuje dwujęzyczne teksty poświęcone żydowskiej historii ­Tomaszowa Mazowieckiego.

„Chciałabym, aby Żydzi zostali włączeni w zbiorową pamięć Tomaszowa Mazowieckiego. Chciałabym, aby Tomaszów pamiętał o Żydach i aby Żydzi pamiętali o Tomaszowie. Bardzo mi zależy na relacji opartej na wzajemności” – mówiła podczas finału konkursu w 2020 r.

KAROL GŁĘBOCKI

Jest nauczycielem historii w Centrum Kształcenia Zawodowego w Wysokiem Mazowieckiem oraz edukatorem w Izbie Ziemi Wysokomazowieckiej. Od blisko 16 lat uczy młodzież z powiatu wysokomazowieckiego o losach dawnych żydowskich sąsiadów oraz działa na rzecz ocalenia śladów kultury i obecności Żydów w tym mieście. W 2006 r. zainicjował rewitalizację miejscowego cmentarza żydowskiego i od tej pory regularnie organizuje jego sprzątanie. Zajmuje się badaniami nad historią miasta, jest autorem licznych artykułów na ten temat, a także twórcą opracowań internetowych haseł, materiałów edukacyjnych, wystaw i gier miejskich.

„Jak powiedział rabin Schudrich, Żydom odebrano życie dwa razy. Pierwszy raz, kiedy uśmiercono ich ciała, i drugi, kiedy odebrano im pamięć. Nie możemy zbudować lepszej przyszłości, jeśli nie poznamy przeszłości. Nie możemy żyć tylko teraźniejszością. To chcę właśnie pokazać swoim uczniom” – mówił podczas finału konkursu w roku 2020.