Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Zabawa w pomidora

Zabawa w pomidora

15.05.2012
Czyta się kilka minut
Moglibyśmy myśleć, sugerując się wyłącznie tytułem książki Karola Bajorowicza, że mamy do czynienia z autorem, który w centrum swojej uwagi stawia możliwości języka, i że w związku z tym jego książka będzie kolejną wersją poezji lingwistycznej.
A

A jednak nie: to poezja raczej tradycyjna, pokazująca świat współczesny w spokojnym, umiarkowanie zachowawczym języku, raczej nienowa i nienarzucająca nowych brzmień i rytmów polskiej poezji. Tytułowe „alteracje” to słowo zaczerpnięte z muzycznego słownika (łac. alteratio – zmiana), oznaczające, mówiąc najprościej, zmianę jednego dźwięku na inny; podobnie jest z „metabasis”, które w retoryce uważa się za figurę umożliwiającą przejście od jednego problemu do drugiego. Bajorowicz tytułem zapowiada więc nie tylko lingwizm, ale też przemiany, metamorfozy, przekształcenia odnoszące się, jak można domniemywać, do obrazów rzeczywistości, podmiotu, języka etc. W zbiorze znajdziemy więc cykle zatytułowane „coś z estetyki”, „aliteracje”, „antecedencje”, „przepisy”.

Większość wierszy to zapis zdziwienia rzeczywistością. Odnajdywania w niej zalążków absurdu i dziwności. Innym wątkiem tej książki byłyby erotyczne-miłosne odsłony wyznań podmiotu. Jeszcze innym – nieco folklorystycznie pokazana religijność.

Tradycyjny wiersz Bajorowicza bywa lekko podrasowany językowymi udziwnieniami, które polegają na tym, że np. słowa zapisuje on bez spacji albo włącza do tekstu dziecięcą piosenkę o krasnoludkach czy też rozpisuje wiersz zgodnie z regułami znanej zabawy w pomidora. Żartobliwe chwyty znajdziemy m.in. w wierszu „mnemotechnika”, którego puenta okazuje się słowem „zapomniałem”.

Tonację serio wprowadzają teksty z cyklu „coś z estetyki”. Kontrapunktują one lekką, nieco żartobliwą frazę pozostałych. A ponieważ tytuł „coś z estetyki” powtarza się kilkakrotnie, teksty tego cyklu uznać wypada za „coś w rodzaju manifestu”.

Pomieszczone tam krótkie prozy są w zasadzie dopiskami na marginesie estetycznych teorii odbioru dzieł sztuki, ideału sztuki jako równoważącej sprzeczne wartości estetyczne i moralne. Ta klasycznie rozumiana estetyka prowadzi nas do starożytnej przeszłości. Być może o niej traktuje przedostatni tekst zbioru, w którym patrzymy na „ohydny świat fetoru, łachmanów i nierządnic pod kościołem”.

Taka selekcja mogłaby tłumaczyć zdziwienie podmiotu wierszy współczesnością – patrzy na nią jak ktoś z innego czasu. 

Karol Bajorowicz, „Alteracje albo metabasis”, Urząd Miejski w Bielsku-Białej, Bielsko-Biała 2011

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]