Skryba

Wystarczy spojrzeć na spis treści: tytuły kolejnych książek służą za tytuły rozdziałów. Burgelin równocześnie rekonstruuje biografię i komentuje bibliografię, bada nakładanie się na siebie porządków życia i literatury. Ta metoda przynosi znakomity efekt, gdyż dzieło „Pereca-skryby” jest swoiście autobiograficzne. Ma swój początek w popiołach Auschwitz, narasta wokół traumatycznych wydarzeń z wczesnego dzieciństwa (śmierć rodziców, przesiedlenie), ale na ogół nie odnosi się do nich wprost. Karkołomne, poddane ścisłym rygorom utwory to próba wymknięcia się przypadkowi. Coraz wymyślniejsze konstrukcje (od „Zniknięcia”, powieści-lipogramu bez litery „e”, aż po zawrotnie skomplikowane „Życie-instrukcję obsługi”) równocześnie maskują i odkrywają osobiste doświadczenie. Dzięki Burgelinowi uzyskujemy wgląd w fascynującą jedność życia i słowa.


CLAUDE BURGELIN, GEORGES PEREC, przeł. Wawrzyniec Brzozowski, Lokator, Kraków 2014