RPA: najważniejsze informacje

Podczas wizyty prezydenta Cyrila Ramaphosy w Stanach Donald Trump oskarżył władze RPA o zbrodnie na białych farmerach i pokazał nagranie i zdjęcia, na których miały być ich masowe groby. Potem okazało się, że materiały te pochodzą z Demokratycznej Republiki Konga. Na zdjęciu: Trump i Ramaphosa w Białym Domu, 21 maja 2025 r. // Fot. Evan Vucci / AP / East News

RPA na celowniku Trumpa. Dlaczego w tę rozgrywkę wplątana jest Polska

Tadeusz Michrowski
Stany Zjednoczone przejmują przywództwo w grupie G20 i chcą usunąć z niej RPA. W tle zaś składają Polsce kuszącą propozycję. Czy z niej skorzystamy?
Stanisław Mancewicz / Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Czy samolot Donalda Trumpa podniesie poziom czytelnictwa

Stanisław Mancewicz
Prezydent USA dostał od władz Kataru odrzutowiec. Po zakończeniu urzędowania Trumpa samolot ma trafić na wyposażenie biblioteki. Będzie to pierwsza w historii…
Prezydent RPA Ramaphosa podczas orędzia o stanie państwa. Kapsztad, Republika Południowej Afryki, 6 lutego 2025 r. // Esa Alexander / Reuters / Forum

Południowoafrykański efekt motyla. Dlaczego Trump i Musk grillują czarne władze RPA?

Tadeusz Michrowski
Republika Południowej Afryki znalazła się na szczególnym celowniku Donalda Trumpa i Elona Muska. Ten drugi, urodzony w RPA, wiedzie prym w kampanii przeciw…
Janusz Waluś. RPA, Pretoria, sierpień 1997 r. // Fot. Walter Dhladhla / AFP / East News

Janusz Waluś wraca do Polski. Jak wygląda droga człowieka, który zamordował Chrisa Haniego

Cezary Łazarewicz
Mord, którego się dopuścił, miał opóźnić demokratyczne przemiany w RPA. Stało się inaczej, ale Janusz Waluś nigdy nie przestał wierzyć w sens swojego działania.
Breyten Breytenbach Festiwalu Poezji w Berlinie, 2013 r. // Fot. Gezett / Getty Images

Breyten Breytenbach nie żyje. Pożegnanie poety i wojownika z RPA

Wojciech Jagielski
Jako przeciwnik apartheidu Breytenbach stał się więźniem politycznym i wygnańcem. Największy obok Nadine Gordimer, André Brinka i Johna M. Coetzeego…
Minister Spraw Zagranicznych Ukrainy Dmytro Kuleba podczas spotkania z delegacją Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rwandy. Kijów, 16 czerwca 2024 r. // materiały prasowe mfa.gov.ua

Broniąc się przed rosyjską napaścią, Ukraina podejmuje też dyplomatyczne kontrnatarcia, by przeciwstawić się propagandowej ofensywie Kremla w Afryce

Wojciech Jagielski
Od zeszłego roku Ukraina zaczęła wysyłać do Afryki zboże jako pomoc żywnościową. Kijów otwiera też w Afryce kolejne ambasady i ma dziś swoje dyplomatyczne…
fot. Grażyna Makara

Republika Południowej Afryki: jak wyzwoliciele zawiedli swój lud [JAGIELSKI STORY #54]

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
Afrykański Kongres Narodowy to w RPA więcej niż partia, a wyniki wyborów oznaczają więcej niż roszady w gabinetach. To koniec epoki. Jak ludzie, którzy wygrali…
Jedną z partii odwołujących się do czarnego elektoratu jest lewicowy Ruch Bojowników o Wolność Gospodarczą (EFF), powstały w 2013 r. po rozłamie w ANC. Na zdjęciu: plakaty Ruchu w mieście Polokwane, gdzie tuż przed wyborami doszło do starć zwolenników ANC i EFF. 29 maja 2024 r. Republika Południowej Afryki, 29 maja 2024 r. // Fot. Paul Botes / AFP / East News

Dla RPA to koniec epoki: Afrykański Kongres Narodowy, partia Nelsona Mandeli, po 30 latach traci większość

Wojciech Jagielski, Alexio Rashirai
Zwyciężyli apartheid i w 1994 r. wygrali pierwsze wybory, w których głos czarnych po raz pierwszy liczył się tak samo jak białych. Ale potem politycy…
fot. Grażyna Makara

Nelson Mandela: król życia, polityk, symbol. Historia najsłynniejszego więźnia świata [JAGIELSKI STORY #41]

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
Ucieczka z rodzinnej wioski, prawnicza kariera, miłości i zabawy, walka z rasistowskim reżimem i 28 lat w więzieniu – życiorys Mandeli to materiał na film z…
Zwolennicy byłego prezydenta USA Donalda Trumpa przed jego wystąpieniem w Derry. New Hampshire, 23 października 2023 r. JOSEPH PREZIOSO / AFP / East News

Donald Trump to współczesny Nelson Mandela. Przynajmniej według Trumpa

Wojciech Jagielski
Naczelny populista przyrównuje się do najsławniejszego więźnia politycznego ostatnich dekad i upiera się, że przyświecają mu te same cele i ideały. Nie on…
Prezydent RPA, Cyril Ramaphosa i premier Indii, Narendra Modi, podczas szczytu BRICS w Johannesburgu. 24 sierpnia 2023 r. / fot. GIANLUIGI GUERCIA/AFP/East News

Szczyt BRICS: klub państw zaangażowanych

Wojciech Jagielski
Do Brazylii, Rosji, Indii, Chin i RPA dołączają kolejni członkowie organizacji, która ma stanowić przeciwwagę dla Zachodu.
Nielegalne podłączenia do prądu z sieci Eskom na przedmieściach Soweto. 18 stycznia 2022 r. / SIPHIWE SIBEKO / REUTERS / FORUM

Czy da się żyć bez światła

Alexio Rashirai, Wojciech Jagielski
W Republice Południowej Afryki zabrakło prądu. Najbogatsze państwo na kontynencie żyje według kalendarza przerw w poborze mocy.
Wybory parlamentarne w Lesotho, punkt oddawania głosów w szkole w Maseru, stolicy kraju. 7 października 2022 r. / FOT. Shiraaz Mohamed/Xinhua News/East News /

Królestwo Lesotho żąda od RPA zwrotu dawnych ziem

Wojciech Jagielski
Górzyste Lesotho, leżące pośrodku Republiki Południowej Afryki, domaga się od wielkiej i bogatej sąsiadki zwrotu jego historycznych terytoriów. Najbardziej…

Za co Zulusi lubią Putina

Wojciech Jagielski
Władimir Putin, ścigany listami gończymi Międzynarodowego Trybunału Karnego, wybiera się w sierpniu w podróż do RPA. Aresztowania się nie boi, bo rządzący w…
fot. Grażyna Makara

Dlaczego w RPA nie ma prądu? [JAGIELSKI STORY #23]

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
Republika Południowej Afryki pogrąża się w narastającym kryzysie energetycznym. 9 lutego prezydent Cyril Ramaphosa ogłosił stan klęski w całym kraju, choć z…
fot. Grażyna Makara

Jak Rosja zaprzyjaźnia się z Afryką? Kopalnie złota, najemnicy Wagnera i wspólne ćwiczenia [JAGIELSKI STORY #21]

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
RPA, Rosja i Chiny razem organizują ćwiczenia wojskowe dokładnie w rocznicę napaści na Ukrainę. Francuskich spadochroniarzy w Mali zastąpili rosyjscy najemnicy…
Przeciwnicy Cyrila Ramaphosy domagają się jego ustąpienia. Kwaximba, 4 grudnia 2022 / fot. RAJESH JANTILAL/AFP/East News /

RPA: prezydent oskarżony o pranie brudnych pieniędzy

Wojciech Jagielski
Odkąd ponad ćwierć wieku temu w Republice Południowej Afryki pożegnano się z apartheidem, żaden przywódca nie dotrwał do końca przysługującej mu konstytucją…
Prezydent RPA Cyril Ramaphosa podczas ceremonii ogłoszenia wyników wyborów, Pretoria, 4 listopada 2021 r. / FOT. Shiraaz Mohamed / AP/Associated Press/East News /

Wygrana, czyli przegrana

Wojciech Jagielski
Afrykański Kongres Narodowy, dawny ruch wyzwoleńczy, rządzący w Południowej Afryce trzecie dziesięciolecie po upadku apartheidu, odniósł kolejne wyborcze…
Grupa farmerów zgromadzonych przed sądem w Senekal 16 października 2020 roku oczekuje na pojawienie się podejrzanych w sprawie morderstwa Brendina Hornera. Fot. MARCO LONGARI/AFP/East News /

Dlaczego zginął Brendin Horner?

Wojciech Jagielski
Ilekroć w Południowej Afryce ginie biały farmer, odżywają upiory, które miały już dawno zostać złożone do grobów.
/ PHILIP LITTLETON / AFP / EAST NEWS

RPA: zmarł bohater walki z apartheidem

Wojciech Jagielski
Jedna z najzamożniejszych dziś dzielnic Johannesburga, Rivonia, użyczyła imienia najgłośniejszemu i najważniejszemu procesowi sądowemu w historii Republiki…
Dezynfekcja taksówki, Johannesburg, maj 2020 r. / Fot. Nokuthula Mbatha / African News Agency / East News /

Powrót rygorów

Wojciech Jagielski
Niedługo cieszyli się mieszkańcy Południowej Afryki ze złagodzenia wprowadzonych przez władze rygorów epidemiologicznych. Ludzka niefrasobliwość sprawiła, że…
Wolontariusz kieruje mężczyzn do namiotu medycznego, gdzie zostaną przetestowani pod kątem COVID-19, a także HIV i gruźlicy, Johannesburg, 30 kwietnia 2020 r. / Fot. Jerome Delay / AP/Associated Press/East News /

Wirusowa prohibicja

Wojciech Jagielski
Ze wszystkich krajów świata broniących się przed COVID-19, żaden nie wprowadził tak surowego reżimu jak Republika Południowej Afryki. Od ponad miesiąca…
Constand Viljoen i ówczesny prezydent elekt Nelson Mandela w Parlamencie w Kapsztadzie, 9 maja 1994 r. / FOT. John Parkin / ASSOCIATED PRESS/East News /

Ostatni burski generał

Wojciech Jagielski
Jego nazwisko pojawiało się z rzadka wśród tych, dzięki którym RPA pokojowo rozstała się z apartheidem. Ale kto wie, czy najwięcej nie zawdzięczała generałowi…
Rugbyści Południowej Afryki z Pucharem Świata (trofeum w rękach kapitana drużyny, Siyi Kolisiego), Jokohama, 2 listopada 2019 r. / Fot. Yomiuri Shimbun / Associated Press / East News /

Antylopy i Lud Tęczy

Wojciech Jagielski
Drużyna Południowej Afryki znów wygrała Puchar Świata w rugby, dyscyplinie sportu, która jak żadna inna w tym kraju nabrała politycznego znaczenia, a mecze…
Janusz Waluś na transparencie narodowców, Kraków, 28 lutego 2018 r. / JAREK PRASZKIEWICZ / FORUM

„Nic osobistego. Sprawa Janusza Walusia”: Łazarewicz sięga daleko poza scenę zbrodni

Paulina Małochleb
Łazarewicz spotkał się z Walusiem w południowoafrykańskim więzieniu. W reportażu precyzyjnie rekonstruuje jego przebiegi myślowe, wyobrażenia i przekonania,…
Mangosuthu Buthelezi na stadionie Chatsworth na obrzeżach miasta Durban, marzec 2019 r. / / FOT. RAJESH JANTILAL/AFP/East News

Zulus Emeritus

Wojciech Jagielski
Mangosuthu Buthelezi, wódz Zulusów, który przewodził im przez ostatnie prawie pół wieku i marzył, by zostać pierwszym czarnoskórym prezydentem RPA, przeszedł…
Johnny Clegg (pierwszy z prawej) i jego żona Jennifer Bartlett (po lewej) na weselu zuluskim, prowincja Natal, Republika Południowej Afryki, 1989 r. / TREVOR SAMSON / AFP / EAST NEWS

Pieśni tułacza

Wojciech Jagielski
Odszedł, jak żył – wciąż w drodze, w tańcu, śpiewając ludziom o ich codziennym życiu, nadziejach i troskach. Był pieśniarzem, kronikarzem, kustoszem tożsamości…