Poezja Aleksandry Góreckiej: miejsce, gdzie formalny rygor spotyka się z onirycznym obrazem

Reguła trzech to zasada występująca w różnych dziedzinach – jej znaczenie zmienia się w zależności od kontekstu. W matematyce służy do rozwiązywania zadań z trzema znanymi wartościami. W retoryce odnosi się do łatwości zapamiętywania informacji przedstawionych w trójkach. W komedii wyznacza strukturę żartu idealnego, opartego na powtórzeniu i zaskoczeniu.

W debiutanckim tomie Aleksandry Góreckiej „Reguła trzech” wszystkie te znaczenia są obecne – choć najbliżej mu do matematycznych układów i wizualnych struktur. Wiersze Góreckiej funkcjonują jako formy organizowania przestrzeni strony. To układy geometryczne, eksperymenty graficzne, konstruktywistyczne operacje na języku. Ich sens rodzi się z zakłóceń – rozbijania słów, przestawiania porządków, zestawiania przeciwstawnych rejestrów.

Gauss i Karpowicz: między nauką a poezją

Tom podzielony jest na trzy części. W każdej z nich formalny rygor spotyka się z onirycznym obrazem: sny, wyobrażenia i fantazje zderzają się z pojęciami matematycznymi, liczbami, kalkulacjami. Między tymi porządkami pojawiają się figury pośrednie – jak iluzjonista z wiersza „Import random; random.seed()”, który łączy świat obliczeń z przestrzenią niedopowiedzianych znaczeń.

Humor – subtelny, ironiczny – również ma tu swoje miejsce. Górecka przywołuje postacie znanych matematyków, jak Gauss czy Lagrange, wprowadzając je w nieoczywiste związki z tradycją poetyckiej awangardy (np. Gauss „współpracuje” z Tymoteuszem Karpowiczem).

Wiersze w „Regule trzech” to miejsca styku. Połączenia i pomieszania – między nauką a poezją, abstrakcją a konkretem, eksperymentem formalnym a emocjonalnym doświadczeniem języka.

Aleksandra Górecka REGUŁA TRZECH, Biuro Literackie, Kołobrzeg 2024