Reklama

Ładowanie...

Odkryto eniony

Odkryto eniony

28.12.2020
Czyta się kilka minut
Z

ZGODNIE Z PRAWIDŁAMI MECHANIKI KWANTOWEJ cząstki dzielą się na dwa typy: fermiony (takie jak elektron i proton) oraz bozony (takie jak foton czy słynna cząstka Higgsa). Już na początku lat 80. Frank Wilczek, amerykański fizyk teoretyk polskiego pochodzenia, zasugerował, że w pewnych warunkach możliwy jest jeszcze trzeci typ cząstek, dla których wymyślił nazwę eniony (ang. anyons nawiązuje do zwrotu anything goes, czyli „wszystko jest dozwolone”). Wilczek przewidywał, że eniony mogą powstawać w układach dwuwymiarowych – takich jak ultracienkie warstwy półprzewodnika – jako tzw. kwazicząstki, czyli byty zbudowane z mniejszych cząstek (np. elektronów), zachowujące się jak pojedynczy obiekt kwantowy (pod tym względem przypominałyby trochę ławicę ryb).

Rok 2020 przyniósł dwa długo oczekiwane doświadczalne potwierdzenia istnienia enionów – jednego dokonano w paryskiej École Normale Supérieure, a drugiego niezależnie na Uniwersytecie Purdue w Indianie. Wyniki obu eksperymentów dostarczyły mocnych dowodów na dziwne – nawet jak na standardy mechaniki kwantowej – własności tych obiektów. Jedną z nich jest swoista „pamięć” charakteryzująca układy enionów. Według niektórych badaczy będzie ona nieoceniona w budowie uniwersalnych komputerów kwantowych. ©

Napisz do nas

Chcesz podzielić się przemyśleniami, do których zainspirował Cię artykuł, zainteresować nas ważną sprawą lub opowiedzieć swoją historię? Napisz do redakcji na adres redakcja@tygodnikpowszechny.pl . Wiele listów publikujemy na łamach papierowego wydania oraz w serwisie internetowym, a dzięki niejednemu sygnałowi od Czytelników powstały ważne tematy dziennikarskie.

Obserwuj nasze profile społecznościowe i angażuj się w dyskusje: na Facebooku, Twitterze, Instagramie, YouTube. Zapraszamy!

Newsletter

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]