5 czerwca ogłoszono książki nominowane do Literackiej Nagrody Nike 2026. W kolejności alfabetycznej są to:
Kasper Bajon, POZNAŃ KOLONIALNY. RODZINNA HISTORIA Z TANZANIĄ W TLE, reportaż (Czarne)
Anna Bikont, NIE KONIEC, NIE POCZĄTEK. POWOJENNE WYBORY POLSKICH ŻYDÓW, reportaż (Czarne)
Łukasz Garbal, WAŃKOWICZ. ŻYCIE NA KRATERZE, biografia (Czarne)
Dorota Grabek, ZMARTWYCHWSTANKI, opowiadania (Czarne)
Marta Grzywacz, RADOŚĆ SOBOTY. ARCHIWUM ŻYCIA I ŚMIERCI, reportaż (Czarne)
Maciej Hen, TRATWA Z POMARAŃCZAMI, proza (Filtry)
Jak mówi autor, „jest to w gruncie rzeczy książka o Marcu ’68, który, prawdę mówiąc, nie zaczął się wcale w 1968, ani się też w 1968 nie skończył”. Czytałem ją z tym większymi emocjami, że z Maciejem Henem jesteśmy rówieśnikami. Więc z jednej strony docenić mogłem oddanie bliskiego mi klimatu dzieciństwa w inteligenckiej rodzinie epoki Gomułki, a z drugiej – zrozumieć, czym było doświadczenie codziennego antysemityzmu dla dorastającego ciemnowłosego i ciemnookiego chłopca, który stopniowo uświadamia sobie swoje pochodzenie. (Lektor)
Michał Komar, JÓZEF, CZYLI..., powieść (Czuły Barbarzyńca Press)
Cywilizacja Życia i Prawdy, Legion Komandosów Zbawiciela rywalizujący z Chorągwią Husarzy Maryi. Prezes banku centralnego, który bierze udział we mszy świętej przebłagalnej do Maryi Matki Nieustającej Pomocy o obniżenie inflacji o 15,2 procent. Biczownicy przed Pałacem Prezydenckim. No i Patron Państwa („pół psiej pizdy”, jak mówi o nim narrator, znający go z czasów szkolnych), który trwa, choć zmieniają się rządy i pokolenia, „przyjmując miłosne hołdy jednej połowy narodu i deprawując nienawiścią drugą połowę”. Brzmi cokolwiek znajomo? Czyżby nowa powieść autora „Piekła Conrada” miała się okazać dystopijnym proroctwem? (Lektor)
Justyna Kulikowska, WNYKI DLA ŚWIATŁA, poezja (WBPiCAK)
Najnowszy tom Justyny Kulikowskiej – laureatki wielu ważnych nagród poetyckich – łączy kilka tematów: jest tu miejsce na rozważania o dystansie dzielącym słowa i rzeczy i gorzki komentarz społeczny; jest refleksja o zwodniczej mocy języka jako domenie politycznych machinacji oraz żałoba po śmierci najbliższej osoby. Nie brakuje też apologii konkretu i gestów emancypacyjnych, które przejawiają się w walce o samostanowienie. Wyważona, szeroka fraza autorki pozwala skomasować wymienione kwestie.
Książka podlaskiej twórczyni to poezja oporu lokalnego, o którym Kulikowska stale przypomina, chociaż nie wyczerpuje się w tej postawie. Bezsilność wynikająca z poczucia braku sprawczości zostaje zaakceptowana i osadzona na sprężynach zachwytu: typowanej przez poetkę strategii przetrwania. (Olivier Sobota-Szamocki)
Krzysztof Łapiński, NAJMĄDRZEJSZY. BIOGRAFIA SOKRATESA, biografia (Agora)
Jarosław Mikołajewski, MARSALA, esej (Austeria)
Weronika Murek, URODZINY, powieść (Czarne)
Mało mnie interesują prosto rozdane karty: tu ofiara, idealna, upucowana, nad którą łatwo się wzruszyć – i wszystko w opowieści pracuje na jej korzyść, uruchamia naszą empatię. Mnie interesuje raczej wysiłek, jaki trzeba włożyć w empatię wobec niektórych bohaterów. Czasem myślę, że empatia jest mięśniem, który trzeba ćwiczyć – a jeśli za sprawą książki, to świetnie. (Weronika Murek w rozmowie z Moniką Ochędowską)
Tomasz Pietrzak, BERY Z DZIELNI, poezja (Znak)
Anna Piwkowska, PRZEŚWITY, poezja (Znak)
Zyta Rudzka, TYLKO DURNIE ŻYJĄ DO KOŃCA, powieść (W.A.B.)
Paweł Rzewuski, KRZYWDA, powieść (ArtRage)
„Krzywda” to (...) historia całkiem współczesnego autora, który w opowiedzianej już na tyle sposobów historii polskiej szlachty upomina się o to, co zwykle było marginalizowane, pomijane, bagatelizowane. Z pewnością pomagają w tym dokonania ludowej historii Polski, które w ostatnich latach przybrały na intensywności. Rzewuski, choć w centrum swojej powieści stawia panów szlachtę, nie pozwala nam ani na chwilę zapomnieć o tych, którzy budowali dobrobyt Rzeczypospolitej, a przy tym najmocniej doświadczali jej niewdzięczności: chłopów, Żydów, służby. (Maciej Jakubowiak)
Maciej Siembieda, GOŁOBORZE, powieść (Znak Literanova)
Maciej Sieńczyk, PIJACZEK, powieść (Biblioteka Śląska w Katowicach)
Michał Tabaczyński, KIESZONKOWA METROPOLIA. W ROK DOOKOŁA BYDGOSZCZY, reportaż (Czarne)
Szczepan Twardoch, NULL, powieść (Marginesy)
Twardoch wielokrotnie nawiązuje do eposu Homera. Wybiera jego fragment na motto swojej powieści, każe swojemu bohaterowi rozmyślać nad jego sensem (...). Prowadzący nas przez tekst „Nulla” głos także wywołuje swego bohatera z martwych. Koń wie, że powinien uważać siebie za zmarłego, bo „jak ktoś chce doczekać końca wojny, to wojna staje się nie do zniesienia”. Lepiej już nie żyć, niż czekać na życie po wojnie, mówi Koniowi w okopie jego kumpel Jagoda. „My trupy” – mówią o sobie ludzie z tzw. nulla, „nam pizda”. (Monika Ochędowska)
Jurij Zawadski, JAK POCZUĆ SIĘ SAMOTNYM W ZATŁOCZONYM POCIĄGU, poezja (Korporacja Ha!art)
Skład 30. edycji Nagrody Literackiej Nike tworzą: Witold Bereś (przewodniczący), Anna Arno, Bogdan Białek, Andrzej Brzeziecki, Zbigniew Mentzel, Natasza Parzymies, Radosław Romaniuk, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska.
Ogłoszenie siedmiu finałowych książek nastąpi we wrześniu. Gala finałowa i wręczenie nagrody odbędzie się 7 października 2026 roku.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
