Reklama

Naiwność liczby mnogiej

Naiwność liczby mnogiej

07.05.2018
Czyta się kilka minut
W

W tomie Ilony Witkowskiej „Lucyfer zwycięża” najmocniej wybrzmiewa powtarzające się pytanie: „kim jesteśmy my?”. Zadane powraca wielokrotnie i uparcie – zawsze, gdy głos w wierszu, trochę z rozpędu, trochę dobrodusznie, użyje liczby mnogiej: „(odruchowo używając formy nas, / kogo miałam na myśli?)”. Idea wspólnoty jest tu nieustannie kontrowana sceptycyzmem, który podważa możliwość jej zaistnienia. Minimalizm i oszczędny język służą jako narzędzia krytycznej reakcji na każdą próbę stworzenia uniwersalnej identyfikacji. Wiara w istnienie „nas” ufundowana jest bowiem, jak zdaje się twierdzić Witkowska, na zamaskowanej konieczności wykluczenia kogoś z tej grupy. Choćby dżdżownic, które trzeba zdeptać, albo psa, którego trzyma się po to, aby poczuć wyższość na gatunkowej drabinie. Drut kolczasty z tytułowego wiersza dobitnie rozbija naiwną wiarę we wspólnotę, ta bowiem daje się pomyśleć tylko jako segregowanie i oddzielanie.

Witkowska w wielu miejscach stawia pytania, które wymuszają weryfikację chętnie wykorzystywanych frazesów: „my tu się śmiejemy, oni tam umierają. / więc co? mamy się nie śmiać? / kiedy się nie śmiejemy, to też umierają”. „Lucyfer zwycięża” to wiwisekcja skumulowanej w języku naiwności, która wcale nie jest niewinna, bo skutecznie maskuje reguły ludzkiego ZOO. ©

Ilona Witkowska LUCYFER ZWYCIĘŻA, Korporacja Ha!art, Kraków 2017

Napisz do nas

Chcesz podzielić się przemyśleniami, do których zainspirował Cię artykuł, zainteresować nas ważną sprawą lub opowiedzieć swoją historię? Napisz do redakcji na adres redakcja@tygodnikpowszechny.pl . Wiele listów publikujemy na łamach papierowego wydania oraz w serwisie internetowym, a dzięki niejednemu sygnałowi od Czytelników powstały ważne tematy dziennikarskie.

Obserwuj nasze profile społecznościowe i angażuj się w dyskusje: na Facebooku, Twitterze, Instagramie, YouTube. Zapraszamy!

Newsletter

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]