Na skróty (29 I-4 II)

25-lecie istnienia obchodzi kwartalnik historyczny "Karta". "Nic się w nas nie skończyło ani nie kończy. Jesteśmy raczej w środku drogi. Nie mamy docelowych planów na drugie ćwierćwiecze, ale motywację mamy - w każdym razie - dożywotnią" - pisze redaktor naczelny Zbigniew Gluza. Jubileuszowy numer (2006, nr 50) ma specjalną formułę i już na pierwszy rzut oka zachwyca formą graficzną. Redakcja przygotowała m.in. skompilowaną z pamiętników i świadectw, bogato ilustrowaną historię polskiego półwiecza 1900-1950 oraz raport o sztuce lat 80. W numerze także zapis materiałów dźwiękowych, użytych w filmie Macieja J. Drygasa "Jeden w PRL" (ich część znajdziemy też na dołączonej do numeru płycie CD) i opowieść o 25 latach istnienia pisma. Już samo bogactwo materiału ikonograficznego sprawia, że należy zaopatrzyć się w ten numer...
Natomiast w nowych "Zeszytach Historycznych" (nr 158) znajdziemy m.in. szkice o czeskiej i polskiej polityce wobec Łużyc w latach 1918-1948, o zamknięciu Klubu Krzywego Koła, o złożonej na zaproszenie UB, konspiracyjnej wizycie w Polsce roku 1956 Seweryna Eustachiewicza, wysoko postawionego działacza emigracyjnego Stronnictwa Pracy ("Aspirował do roli partnera w nawiązanym dialogu. Myśl, że dla drugiej strony jest jedynie obiektem »rozpracowania«, »gry operacyjnej«, realizowanej przez komunistyczną bezpiekę według z góry przyjętych założeń, nie postała w jego głowie".), a także szkic o Radiu Wolna Europa w latach 1982-87, w którym Lechosław Gawlikowski, pracownik RWE, polemizuje ze Zdzisławem Najderem.
Rosyjska Narodowa Akademia Sztuk i Nauk Filmowych nagrodziła Romana Polańskiego Złotym Orłem za wybitny wkład w kinematografię światową.
Redakcja "Odry" przyznała nagrodę za rok 2006 Wiesławowi Myśliwskiemu, autorowi powieści "Traktat o łuskaniu fasoli", oraz uhonorowała   nagrodą honorową Gregora Thuma za monografię "Obce miasto. Wrocław 1945 i potem".
Krakowska pracownia architektoniczna "Ingarden & Ewy" otrzymała główną nagrodę w międzynarodowym konkursie Contractworld Award. Do odbywającego się w Hanowerze konkursu zgłoszono 481 projektów z 33 krajów, polscy architekci zostali nagrodzeni w kategorii "Sklep / showroom / stoisko targowe" za projekt stoiska na wystawę EXPO 2005 w Japonii.
W dniach 8-18 lutego odbędzie się w Berlinie 57. Międzynarodowy Festiwal Filmowy Berlinale 2007. W konkursie zostaną zaprezentowane m.in. nowe filmy André Téchiné, Jirí’ego Menzela, Stephena Soderbergha, Roberta de Niro i Françoisa Ozona.
Jurorzy amerykańskiego festiwalu kina niezależnego Sundance 2007 nagrodzili m.in. obraz "Padre Nuestro", opowieść o młodym Meksykańczyku, szukającym w Stanach swojego ojca (kategoria: film fabularny powstały w USA), oraz izraelski film "Sweet Mud", przedstawiający historię chłopca z kibucu, którego matka jest chora psychicznie (kategoria: fabuła spoza USA).
W Bielsku-Białej zakończyła się dziewiąta Bielska Zadymka Jazzowa, podczas której koncertowali m.in. Henri Texier, Nils Petter Molvaer oraz Charlie Haden ze swoją formacją Quartet West.
Paweł Huelle przygotowuje nową sztukę teatralną, pod roboczym tytułem "Sarmacja", która zostanie wystawiona w 2008 roku na deskach Teatru im. Osterwy w Lublinie. "Popularna i uzasadniona teza głosi, że naszą nowoczesność ukształtował romantyzm. W dużym stopniu to prawda, jednak silnym elementem polskiej mentalności pozostaje sarmatyzm" - tłumaczy autor "Ostatniej wieczerzy" w "Rzeczpospolitej".
W warszawskiej galerii Milano trwa (do 13 lutego) wystawa nowych prac Włodzimierza Pawlaka pt. "Linia barwna". "Dlaczego jego twórczość dziś jest właściwie nieznana? - zastanawia się Dorota Jarecka. - Bo jest w swojej sztuce wytrwały i wierny. Tylko raz na początku lat 90. porzucił narrację, politykę i literaturę w malarstwie i zagłębił się w obraz. W 1989 r. namalował kompozycję »Polacy formują flagę narodową«. Dwa pasy - biały i czerwony - grubo położonej farby pokryte są drobnym ściegiem. Z bliska okazuje się, że to szeregi czarnych pionowych kresek, przypominających prymitywny zapis odliczania, mocno wciśnięte w podłoże. To masa ludzi. My. Wgnieceni w farbę i w formę. Ten obraz pokazuje wymuszoną jedność. I jednocześnie jej rozpad - moment, kiedy jedność zamienia się w zbiorowość. Obraz doskonały artystycznie i publicystycznie. Ten emblemat czasów przełomu znajduje się w Muzeum Narodowym. A to znaczy, że dla przeciętnego widza jest niedostępny, gdyż schowany jest tam w magazynie, jak wszystkie wybitne przykłady sztuki II połowy XX w. w posiadaniu Muzeum Narodowego".
Reaktywowany zespół The Police (Sting, Stewart Copeland i Andy Summers) wystąpi po raz pierwszy 11 lutego w Los Angeles, podczas rozdania nagród Grammy.
Czyta się kilka minut
Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 06/2007

 /
Obraz tygodnia
"Bach stanowi pewnego rodzaju punkt odniesienia, gdyż był przedmiotem drobiazgowej analizy setek tysięcy inteligencji, setek tysięcy bliźnich przede mną. Cóż to właściwie znaczy, że klasyczne jest to, co przetrwało? W jaki sposób taka koncepcja klasyczności przejawia się w ludzkim życiu? Najpoważniejszą odpowiedź na to pytanie znajdujemy u wielkiego współczesnego poety klasyczności, Polaka Zbigniewa Herberta. Dla Herberta przeciwieństwem klasyka nie jest romantyk, lecz barbarzyńca. Co więcej, »klasyk kontra barbarzyńca« to nie tyle opozycja, ile konfrontacja. Herbert pisze z historycznej perspektywy Polski, kraju o zachodniej kulturze, która jest permanentnie zagrożona, osaczona przez popadających okresowo w barbarzyństwo sąsiadów. Tym, co pozwala klasykowi przetrwać szturm barbarzyństwa, nie jest w oczach Herberta żadna istotowa jakość. Klasyczne jest właśnie to, co przetrwało najgorsze barbarzyństwo, co ocalało, ponieważ pokolenia ludzi nie mogły o tym zapomnieć i trzymały się tego za wszelką cenę - mówił John Maxwell Coetzee w nawiązującym polemicznie do T.S. Eliota wykładzie "Kto to jest klasyk?", opublikowanym przez "Europę", dodatek do dziennika "Fakt". - Doszliśmy więc do pewnego paradoksu. Klasyczne jest to, co jest w stanie przetrwać. Toteż kwestionowanie klasyki, nieważne jak nieprzyjazne, jest częścią historii klasyki, czymś nieuchronnym, a nawet pożądanym. Dopóki bowiem klasyka potrzebuje ochrony przed atakiem, dopóty nie może udowodnić, że jest klasyką".
 /
Obraz tygodnia
Według badań przeprowadzonych przez Zakład Badań Czytelnictwa Biblioteki Narodowej w Warszawie około połowa Polaków w ogóle nie czyta książek. Jako osoby mające systematyczny kontakt z książką (przynajmniej siedem książek rocznie) ocenia się 17 proc. społeczeństwa.
W Stanach Zjednoczonych ukazały się wiersze zebrane Zbigniewa Herberta. 600-stronicowy tom "The Collected Poems 1956-1998" sprzedał się w nakładzie 15 tys. egzemplarzy i zbiera znakomite recenzje. "Gazeta Wyborcza" cytuje m.in. Charlesa Simica z "The New York Review of Books": "Choć Herbert nie zdążył otrzymać Nobla jak Miłosz czy Szymborska, z pewnością zasługuje na to, aby być w ich towarzystwie. Z tej trójcy jest poetą najbardziej oryginalnym i obdarzonym największym poczuciem humoru".
W Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie odbyła się prezentacja książki "Ewangelia według Judasza", której autorzy - poczytny pisarz Jeffrey Archer i biblista prof. F. Moloney - próbują przedstawić historię Jezusa z punktu widzenia Judasza. Książka trafi do księgarń 14 krajów, w Polsce wydał ją Rebis.
Nagrodę im. Karla Dedeciusa, przyznawaną po raz trzeci przez Fundację Roberta Boscha dla polskich tłumaczy literatury niemieckojęzycznej i niemieckich tłumaczy literatury polskiej, otrzymają w roku 2007 Tadeusz Zatorski i Martin Pollack. Tadeusz Zatorski jest autorem przekładów dzieł m.in. Heinricha Heinego, Heinricha Bölla, Maxa Webera oraz myśli i aforyzmów Georga Christopha Lichtenberga. Martin Pollack ma w swoim translatorskim dorobku książki Ryszarda Kapuścińskiego, Henryka Grynberga, Wilhelma Dichtera i Michała Głowińskiego.
Tymczasowym dyrektorem Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie została Elżbieta Ofat, dotychczas odpowiedzialna za sprawy administracyjne i operacyjne placówki.