Reklama

Mamy prawo do zgody

Mamy prawo do zgody

17.08.2020
Czyta się kilka minut
W sierpniu 1980 r. miałam zaledwie roczek, mama przywoziła mnie w wózku pod bramę strajkującej stoczni. Nie mogę pamiętać, a mimo to czuję, że to moja historia, moje miejsce, moja kotwica.
Ludzie zgromadzeni przed bramą nr 2 podczas strajku w sierpniu 1980 r. / GIEDYMIN JABŁOŃSKI | ZBIORY EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Z

Zawsze tego ranka czuję wielkie wzruszenie. Mamy w Gdańsku taki rytuał, że co roku 31 sierpnia o godzinie dziesiątej – na pamiątkę dnia, gdy strajkujący w Stoczni Gdańskiej im. Lenina podpisali porozumienie z komunistycznym rządem, a Lech Wałęsa wyszedł do tłumu zgromadzonego na placu i z wysokości zamkniętej jeszcze bramy wypowiedział pamiętne słowa: „Mamy wreszcie niezależne, samorządne związki zawodowe! Mamy prawo do strajku! A następne prawa ustanowimy już niedługo” – wspólnotowo ukwiecamy, a potem otwieramy na oścież historyczną stoczniową bramę nr 2.

40 lat temu tłum zgromadzony z jednej i drugiej strony tej bramy zlał się w morze ludzi. Dziś wspólnie idziemy Drogą Wolności do Europejskiego Centrum Solidarności. Jest Lech Wałęsa, są organizatorzy i uczestnicy strajku, ktoś, kto podawał przez bramę słoiki z bigosem, turyści z Leszna i młodzi rodzice, którzy chcą, żeby ich dzieci też znały tę historię...

PODNIOSŁA, RADOSNA TO CHWILA, ale i bardzo, bardzo gorzka. Dlaczego? Bo druga tura świętowania rozpocznie się w tym samym miejscu po południu, w innym składzie bohaterów, innym składzie gości, pod innymi sztandarami. Już od kilku lat świętujemy osobno. Oni i my. W sierpniu w Gdańsku, jak w soczewce, ogniskuje się spór, który podzielił Polskę na pół. Ich dziesięć milionów i nas dziesięć milionów.

To osobno, nie wspólnie, odczuwam bardzo osobiście jako ciężki grzech wobec historii i autorów tej najpiękniejszej z polskich rewolucji – porozumienia w dialogu, bez rozlewu krwi. W sierpniu 1980 r. miałam zaledwie roczek, mama przywoziła mnie w wózku pod bramę strajkującej stoczni. Nie mogę pamiętać, a mimo to czuję, że to moja historia, moje miejsce, moja kotwica.

Co roku odżywają spory. „Kto ma prawo do solidarności? Do kogo należy Sierpień? Kto zawłaszcza i kto bruka święto?”. Biję się we własne piersi, bo w tym roku znów mamy dwie uroczystości. Najważniejsze serwisy nie będą wspominać tego pięknego wielkiego sukcesu Sierpnia 1980 r., ale opowiedzą o dwóch zwaśnionych plemionach. Co się z nami stało, że dzieli nas nawet opowieść z tak pięknym niczym cud finałem? Gdzie solidarność, gdzie dobro wspólne, gdzie szacunek i zaufanie? Zawstydzający i gorszący to spektakl.


Czytaj cały dodatek 1980 POLSKI ROK w otwartym dostępie


 

NA POROZUMIENIA SIERPNIOWE złożyły się cztery umowy, zawarte w Szczecinie, Gdańsku, Jastrzębiu--Zdroju i Hucie Katowice (Dąbrowie Górniczej). 21 postulatów z Gdańska trafiło na listę światowego dziedzictwa UNESCO „Pamięć Świata”, obok Biblii Gutenberga, rękopisu dzieła Kopernika „De revolutionibus”, rękopisu partytury „Wielkiej mszy h-moll” Bacha, spuścizny literackiej Goethego, petycji sufrażystek z 1893 r. i archiwum getta warszawskiego... Dziękujemy Wam, nasi bohaterowie, za wolność i demokrację.

NA ZŁOTEJ BRAMIE, którą do Gdańska niegdyś wjeżdżali królowie, widnieje sentencja w języku łacińskim: „Zgodą małe republiki rosną – niezgodą wielkie upadają”. Najważniejsza nauka, jaka płynie dla mnie z sierpniowego święta, zamyka się w słowie „porozumienie”, rozumianym jako szukanie zgody właśnie, wzajemne zrozumienie. Udało się 40 lat temu, potem w 1989 r. przy Okrągłym Stole. Jak dziś rosnąć, a nie upaść? Jak szukać zgody w porozumieniu, jak?

ZAPRASZAM DO GDAŃSKA. W sierpniu na Święto Wolności i Demokracji, z powodu pandemii choćby online, a potem przez okrągły rok. Na wystawie stałej Europejskiego Centrum Solidarności opowiemy Państwu piękną historię polskiej drogi do wolności, w której należne miejsce znajdują wszyscy bohaterowie. Szukajmy zgody w porozumieniu, każdy na swoją miarę, tam gdzie żyje. ©

ALEKSANDRA DULKIEWICZ jest prezydentem Gdańska.

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Kazdemu miastu Polski zycze takiego prezydenta miasta!!! Pani Prezydent ! Dziekuje ! Podziwiam ! Zycze duzo zdrowia i zyczliwosci od ludzi !!!
Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]