Historia Macedonii w pigułce

Obecna Republika Macedonii - nazywana Wardarską, od rzeki Wardar - stanowi dziś mniej niż 40 proc. terytorium historyczno-geograficznej Macedonii. Ponad połowa jest w Grecji (Macedonia Egejska), a 10 proc. w Bułgarii (Macedonia Pirińska).
Czyta się kilka minut

Podział ten nastąpił jeszcze w wyniku wojen bałkańskich (1912-1913), a współczesne państwo macedońskie jest spadkobiercą komunistycznej republiki Macedonii - utworzonej w 1944 r. w ramach Jugosławii.

Jak te współczesne realia mają się do przeszłości - tej dalszej i tej bliższej?

Starożytni Macedończycy, którzy posiadali własne państwo od VIII do II wieku przed naszą erą, mówili językiem zbliżonym do greckiego i stopniowo ulegli pełnej hellenizacji kulturowej i lingwistycznej. Po okresie panowania rzymskiego, w VI wieku naszej ery, teren Macedonii został zasiedlony przez Słowian, którzy utworzyli na jej terytorium państewka plemienne.

Przez niespełna 200 lat (IX-XI w.) większość Macedonii była częścią Bułgarii. Przez kolejne 200 lat - pozostawała pod panowaniem Bizancjum. Od początku XIII wieku aż do podboju przez Turków osmańskich pod koniec wieku XIV przechodziła z rąk do rąk lub była dzielona między Serbię, Bułgarię i Bizancjum.

Pod panowaniem osmańskim - trwającym ponad 500 lat - nazwa Macedonia wyszła z użycia, zaś ludność słowiańska w niej mieszkająca charakteryzowała się (ze względu na wpływy różnych kultur) złożoną, nie jednoznaczną tożsamością etniczną.

Dopiero w XIX wieku nazwa Macedonia znów wróciła do łask, zaś ona sama ponownie stała się obiektem rywalizacji Bułgarów, Greków i Serbów - którzy jednak, tym razem, walczyli nie tylko o terytorium, ale także o tożsamość jej mieszkańców. Bliskość językowa oraz dziedzictwo historii sprawiły, że wśród elit najmocniejszą (choć nie dominującą) pozycję uzyskała tożsamość bułgarska. Jednak, równocześnie, narodził się ruch macedoński - uważający Słowian w Macedonii za odrębny naród, nazywający się Macedończykami.

Idea ta została zaakceptowana przez komunistów w okresie międzywojennym - i ostatecznie zatriumfowała wśród mas w tzw. Macedonii Wardarskiej w wyniku zwycięstwa komunistów w Jugosławii podczas II wojny światowej.

Ciąg dalszy tej historii - co stało się po rozpadzie Jugosławii, i co trwa do dziś - już znamy...

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”