W latach 2025-2028 w budżecie NFZ może zabraknąć nawet ćwierć biliona złotych – ostrzegają ekonomiści z Federacji Przedsiębiorców Polskich i Instytutu Finansów Publicznych. Brzmi abstrakcyjnie? I co to w zasadzie znaczy: zabraknie?
Problemy finansowe NFZ
Przedstawiony kilka dni temu raport na temat luki finansowej w NFZ bierze pod lupę trzy główne kwestie: ile kosztuje zapewnienie świadczeń zdrowotnych na obecnym poziomie (daleko niesatysfakcjonującym), jak zmienią się koszty oraz jak będą wyglądać przychody NFZ ze składek zdrowotnych. Jedynego pewnego, niezależnego od decyzji polityków źródła finansowania wydatków na zdrowie. Różnica między kosztami systemu a poziomem przychodów to właśnie – w pewnym uproszczeniu – luka, którą będzie musiał zapełnić budżet państwa.
Będzie musiał, ale czy będzie w stanie? Polska jest objęta przez Komisję Europejską procedurą nadmiernego deficytu. To pokłosie szalonych wydatków i ukrywania rosnącej nierównowagi finansów publicznych za czasów PiS. Teraz musimy deficyt zmniejszać, a budżet NFZ został ściśle związany w ostatnich miesiącach z budżetem państwa. To sprawia, że dokładanie pieniędzy do Funduszu, zwłaszcza w środku roku, będzie dla ministra finansów o wiele trudniejsze. Będzie musiał, mówiąc wprost, „komuś zabrać”. Na przykład – nauce, kulturze czy edukacji. Mówimy o kwotach rzędu kilkunastu (minimum) miliardów rocznie.
Jak będzie funkcjonować NFZ
A jeśli budżet pieniędzy nie dołoży? To najczarniejszy scenariusz, mało prawdopodobny. Dużo bardziej realistyczny jest taki, że z budżetu będą pieniądze „kapać”, gdy sytuacja będzie już krytyczna. To znaczy, gdy znów – jak w ubiegłym roku – ze szpitali popłyną informacje o wstrzymaniu przyjęć nowych pacjentów do programów lekowych, czyli leczenia bardzo drogimi, nowoczesnymi, terapiami. Albo gdy okaże się – dokładnie tak, jak w drugim półroczu 2024 roku – że szpitale przekładają na „po Nowym Roku”, co czasami oznacza wręcz blisko rok oczekiwania, planowe zabiegi czy badania z powodu a to wyczerpania limitu, a to obawy, że choć świadczenie jest nielimitowane, NFZ nie zapłaci za nie.
Niemożliwe? Ależ jak najbardziej! Mimo obietnic ministry zdrowia część szpitali czeka jeszcze na zamknięcie rozliczeń za trzeci (!) kwartał ubiegłego roku. Szpitale w niektórych województwach dostały też informację, że choć za świadczenia nielimitowane powinny dostać 100 proc. kwoty, czwarty kwartał, przynajmniej na razie, zostanie rozliczony tylko w części. Powód jest ten sam – pustka w kasie.
Luka na ćwierć biliona złotych brzmi może abstrakcyjnie, ale jej konsekwencje dla pacjentów są jak najbardziej konkretne. Co więcej, ostatni rok pokazał, że nie tylko trzeba się z nimi liczyć, ale są wręcz nieuchronne.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru Nr 9/2025
