Zohran Mamdani i seria zwycięstw Demokratów w USA. Co to oznacza dla Trumpa?

W serii zwycięstw, które politycy Demokratów odnieśli we wtorek 4 listopada, bez wątpienia największym wygranym jest on: 34-letni Zohran Mamdani. Przyszły burmistrz Nowego Jorku – syn imigrantów i muzułmanin – jeszcze na początku tego roku był mało znanym członkiem legislatury stanowej. Dziś jest wschodzącą gwiazdą amerykańskiej polityki, a dzięki swojej charyzmie w zasadzie byłby idealnym kandydatem na prezydenta.

Byłby, bo nie urodził się w Stanach Zjednoczonych, lecz w Ugandzie, co – wedle prawa USA – zamyka mu drogę do takiego kandydowania. Poza tym on sam lubi przedstawiać się jako socjaldemokrata, co w boju o Biały Dom mogłoby odstraszyć niektórych wyborców.

Kampania wyborcza Zohrana Mamdaniego – bez wątpienia populistyczna w swoim charakterze – przypomniała natomiast Demokratom, że ich obóz polityczny potrzebuje nowych i młodszych liderów, którzy do znudzenia będą mówić o wysokich kosztach życia w USA.

Bo to dzięki licznym obietnicom – w tym: budowy publicznych supermarketów z niskimi cenami żywności, darmowych przejazdów autobusem czy bezpłatnych żłobków – Mamdani przyciągnął do siebie wielu wyborców, zwłaszcza młodych nowojorczyków. W efekcie zmiażdżył swojego głównego rywala – centrystę Andrew Cuomo, za którym stały grube pieniądze, przekazane na jego kampanię od nowojorskich miliarderów.

Ostry skręt na lewo nie byłby jednak receptą dla Partii Demokratycznej, patrząc w skali całego kraju. Aby wygrywać nie tylko w Nowym Jorku, Demokraci potrzebują także polityków centrowych – takich jak 53-letnia Mikie Sherrill i 46-letnia Abigail Spanberger, które 4 listopada wywalczyły sobie fotele gubernatorskie w New Jersey i Wirginii.

Obie skupiły się nie tylko na obietnicach walki z wysokimi kosztami życia, ale także podkreślały swoje doświadczenie, co jest istotne dla bardziej konserwatywnych Amerykanów. Sherrill służyła kiedyś w marynarce wojennej, a Spanberger pracowała w wywiadzie (CIA).

Szczególnie niepokojący dla Republikanów może być dwucyfrowy wynik, który Mikie Sherrill uzyskała w zamieszkanym przez Latynosów hrabstwie Passaic – tym samym, w którym Trump niespodziewanie wygrał w zeszłorocznych wyborach prezydenckich. To może sygnalizować, że Latynosi – coraz bardziej kluczowi dla wygrywania wyborów w USA – tracą złudzenia, iż za rządów Trumpa będzie żyło im się lepiej.

Z sondaży exit poll, które 4 listopada prowadzono w Nowym Jorku, Wirginii i New Jersey wynika, że dla Amerykanów najważniejsze są dziś sprawy ekonomiczne – co z automatu stawia w trudnej pozycji Trumpa, bo to on jest teraz w Białym Domu i odpowiada całościowo za gospodarkę USA.

We wtorek 4 listopada „niebieska fala” – niebieski to kolor partyjny Demokratów (Republikanie mają czerwony) – przetoczyła się nie tylko przez Nowy Jork, New Jersey i Wirginię. Demokraci triumfowali także m.in. w Pensylwanii i Kalifornii – w tej drugiej mieszkańcy zgodzili się na zmianę granic okręgów wyborczych, co jest odpowiedzią na majstrowanie przy mapach okręgów w republikańskim Teksasie.

Choć wygląda to spektakularnie, nie należy jednak przeceniać tej „niebieskiej fali”. Mimo że większość Amerykanów nie jest zadowolona z rządów Trumpa, na razie nie przekłada się to na sondażowy wzrost poparcia dla Partii Demokratycznej. W świetle badania dla „Washington Post” i ABC News z końca października Demokraci są w oczach wyborców nawet bardziej odklejeni od problemów zwykłych Amerykanów niż Donald Trump.

Jeśli więc politycy Partii Demokratycznej będą więcej mówić o tych właśnie problemach – a nie głównie o wojnach kulturowych czy o zagrożeniach dla amerykańskiej demokracji – to powoli zaczną wracać na ziemię.