Reklama

Żegnaj, Sarah Anne

Żegnaj, Sarah Anne

05.08.2019
Czyta się kilka minut
Na starość najbardziej lubiła owijać się kocem i leżeć. Od dawna lubiła też róże.
CHIMPHAVEN.ORG
W

W dzieciństwie była porywcza i wymagająca. Urodziła się w afrykańskiej dżungli, ale miała około trzech lat, gdy w 1964 r. trafiła do laboratorium na Uniwersytecie Missouri. Sypiała w kołysce, z której zdążyły wyrosnąć dzieci psychologów i jej opiekunów Davida i Ann Premacków. Była pierwszą małpą na świecie, która nauczyła się sztucznego języka.

Premackowie nie chcieli wychować Sarah na człowieka, niczym badacze z pierwszej połowy XX w. Sprowadzali ją czasem do domu, by pobawiła się z ich dziećmi, psem i pooglądała telewizję, ale na co dzień mieszkała na kampusie. Miała pięć lat, gdy zaczęła edukację. Jej system komunikacji opierał się na układaniu ciągów kolorowych żetonów, z których każdy odpowiadał jakiemuś słowu. Nauka pierwszych pojęć wymagała setek powtórzeń. Szczególne trudności miała z czasownikiem „dawać” – potrafiła go użyć, gdy sama miała coś dostać, ale żeby ułożyła zdanie „Mary dać jabłko Gussie”, trzeba ją było przekupić czekoladą. Musiała być jednak uzdolniona – Gussie, jej towarzyszka ze szkolnej ławki, nie nauczyła się nigdy żadnego słowa, Sarah posługiwała się ponad setką.

Brała też udział w pionierskich eksperymentach Premacków, w których poprawnie odpowiadała, jak człowiek pokazany na filmie powinien rozwiązać problem, przed którym stał (np. używając klucza, młotka, kija). Miało to dowodzić, że rozumie cudze intencje i pragnienia – czyli posiada teorię umysłu. Od 2006 r. mieszkała w rezerwacie Chimp Haven w Luizjanie – domu spokojnej starości dla szympansów uczestniczących w rozmaitych badaniach naukowych. Zmarła 29 lipca. ©

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Eksperymenty Premacków zakończyły się ponad 30 lat temu. Spokojnie można uznać ich trud za ślepą uliczkę nauki (jeśli nie pseudonaukę). Dobrze, że Sarah Anna miała tak długą i, miejmy nadzieję, szczęśliwą emeryturę. RIP - Sarah Anne!
Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]