Reklama

Sztuka Powszechnie Nieznana (5) – Fantastyczne zwierzęta i jak je rozumieć

Sztuka Powszechnie Nieznana (5) – Fantastyczne zwierzęta i jak je rozumieć

20.07.2020
Czyta się kilka minut
Średniowieczne bestiariusze zawierały opisy nie tylko zwierząt prawdziwych, ale też mitycznych. Jak wyobrażano sobie moce jednorożca, zwyczaje gryfa, grozę bazyliszka i wyjątkowe zdolności bonnacona? I jaka jest symbolika tych niebywałych stworzeń?
Podkast Powszechny / cykl Sztuka Powszechnie Nieznana

Posłuchaj

B

Bestiariusze, czyli księgi o zwierzętach, powstały na podstawie późnoantycznego traktatu zwanego „Physiologus”. Zawierały one opisy zwierząt (oraz kilku roślin i kamieni) wraz z wyjaśnieniem ich symboliki w kontekście chrześcijańskim. Wśród stworzeń opisanych w tych księgach znajdują się także mityczne istoty, z których część symbolizowała samego Chrystusa.

„Sztuka Powszechnie Nieznana” to autorski cykl Magdaleny Łanuszki w Podkaście Powszechnym. W piątym odcinku nasza autorka, doktor historii sztuki, mediewistka i pasjonatka sztuki średniowiecznej, zaprasza do wysłuchania opowieści o jednorożcu, gryfie, bazyliszku oraz bonnaconie. 

Zobacz także:

The Aberdeen Bestiary Project (Aberdeen University Library MS 24)

Ilustracje do tego odcinka:

Karta z najstarszego ilustrowanego rękopisu Phisiologusa, 2 ćw. IX wieku, Burgerbibliothek w Bernie, Codex Bongarsianus 318 / Wikimedia
Karta z najstarszego ilustrowanego rękopisu Phisiologusa, 2 ćw. IX wieku, Burgerbibliothek w Bernie, Codex Bongarsianus 318 / Wikimedia

 

Karta z najstarszego ilustrowanego rękopisu bestiariusza, 2 ćw. XII w., Bodleian Library, Oxford, MS Laud. Misc. 247 / Wikimedia
Karta z najstarszego ilustrowanego rękopisu bestiariusza, 2 ćw. XII w., Bodleian Library, Oxford, MS Laud. Misc. 247 / Wikimedia

 

Polowanie na jednorożca, Bestiariusz Rochester, ok. 1230, British Library, Royal 12 F xiii / Wikimedia
Polowanie na jednorożca, Bestiariusz Rochester, ok. 1230, British Library, Royal 12 F xiii / Wikimedia

 

Róg "jednorożca" (narwala), dar Zygmunta Starego dla Ferdynanda I Habsburga, Kunsthistorisches Museum w Wiedniu / Wikimedia
Róg "jednorożca" (narwala), dar Zygmunta Starego dla Ferdynanda I Habsburga, Kunsthistorisches Museum w Wiedniu / Wikimedia

 

Poliptyk Zwiastowania z Jednorożcem, ok. 1480, z kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu / Muzeum Narodowe w Warszawie
Poliptyk Zwiastowania z Jednorożcem, ok. 1480, z kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu / Muzeum Narodowe w Warszawie

 

Gryf porywający dzika, bestiariusz ok. 1250-60, the J.P. Getty Museum, Ms. 100 (2007.16), fol. 26 / Wikimedia
Gryf porywający dzika, bestiariusz ok. 1250-60, the J.P. Getty Museum, Ms. 100 (2007.16), fol. 26 / Wikimedia

 

Gryfy z kolegiaty w Wiślicy, poł. XII w. / fot. AlbumRomanski.pl
Gryfy z kolegiaty w Wiślicy, poł. XII w. / fot. AlbumRomanski.pl

 

Bazyliszek i łasica, Bestiariusz z Aberdeen, ok. 1200, Aberdeen University Library MS 24 / Wikimedia
Bazyliszek i łasica, Bestiariusz z Aberdeen, ok. 1200, Aberdeen University Library MS 24 / Wikimedia

 

Bonnacon, Bestiariusz z Aberdeen, ok. 1200, Aberdeen University Library MS 24 / Wikimedia
Bonnacon, Bestiariusz z Aberdeen, ok. 1200, Aberdeen University Library MS 24 / Wikimedia

 

Bonnacon, Kongelige Bibliotek w Kopenhadze, XV w., Gl. kgl. S. 1633 4º, Folio 10r / Wikimedia
Bonnacon, Kongelige Bibliotek w Kopenhadze, XV w., Gl. kgl. S. 1633 4º, Folio 10r / Wikimedia

PODKAST POWSZECHNY

Oficjalny podkast „Tygodnika Powszechnego”: rozmowy z naszymi dziennikarzami, autorami i gośćmi. Tematy, kraj, świat, wiara i kultura, nauka i zmysły. Poważnie, a czasem mniej poważnie.

Słuchaj w: Spotify | Apple Podcasts | Google Podcasts | Lecton | RSS

O najważniejszych tematach z autorami i gośćmi „Tygodnika” rozmawiają Michał Kuźmiński i Krzysztof Story. A także autorskie cykleJagielski Story, gdzie co dwa tygodnie informacje o najważniejszych wydarzeniach przeplatają się z historiami i anegdotami z podróży i pracy jednego z najwybitniejszych polskich reporterów i korespondentów wojennych, Wojciecha Jagielskiego, z którym rozmawia Krzysztof Story Punkt zwrotny oraz Własny pokójKatarzyna Kubisiowska i jej goście | Sztuka powszechnie nieznanaMagdalena Łanuszka odkrywa dla nas na nowo średniowieczne dzieła | Miesiąc w nauce z autorskim przeglądem newsów naukowych Łukasza Lamży | Opowieści z Izraela: korespondencje Karoliny Przewrockiej-Aderet 

ZOSTAŃ PATRONEM PODKASTU POWSZECHNEGO NA PATRONITE »

Weź, słuchaj!

Wszystkie odcinki »

Współwydawcą Podkastu Powszechnego jest Fundacja Tygodnika Powszechnego

Współpraca: Audioteka.pl

 

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Napisz do nas

Chcesz podzielić się przemyśleniami, do których zainspirował Cię artykuł, zainteresować nas ważną sprawą lub opowiedzieć swoją historię? Napisz do redakcji na adres redakcja@tygodnikpowszechny.pl . Wiele listów publikujemy na łamach papierowego wydania oraz w serwisie internetowym, a dzięki niejednemu sygnałowi od Czytelników powstały ważne tematy dziennikarskie.

Obserwuj nasze profile społecznościowe i angażuj się w dyskusje: na Facebooku, Twitterze, Instagramie, YouTube. Zapraszamy!

Newsletter