Reklama

Szpieg ze Sztokholmu

Szpieg ze Sztokholmu

19.04.2011
Czyta się kilka minut
MICHAŁ RYBIKOWSKI - urodzony w 1900 r. na Litwie, działa w polskim harcerstwie. W wieku 18 lat wstępuje do Wojska Polskiego, służy w organizującej się służbie wywiadowczej na Litwie i Białorusi, walczy w wojnie z bolszewikami (odznaczony Virtuti Militari). Po 1921 r. pozostaje w wojsku, najpierw w piechocie. W latach 20. trafia do wywiadu (Oddziału II Sztabu Głównego). Pracuje "pod przykryciem" w Wolnym Mieście Gdańsku, w Niemczech (Królewcu) i na Litwie (w Kownie).
Michał Rybikowski
W

W pierwszych latach II wojny światowej jest szefem placówki wywiadu w Kownie, a potem w Rydze. Organizuje ucieczki Polaków i Żydów na Zachód (przez kraje bałtyckie i Szwecję). W 1941 r. trafia do Sztokholmu. Podając się za obywatela Mandżurii (było to wtedy państwo kontrolowane przez Japonię) Petera Iwanowa, "białego" Rosjanina, zdobywa zaufanie środowiska tutejszych Japończyków - Sztokholm jest głównym ośrodkiem japońskiego wywiadu w Europie (nową tożsamość uzyskał prawdopodobnie przy pomocy japońskiego konsula Sugihary z Kowna, współpracującego z Polakami).

Przyjęty do pracy w ambasadzie Japonii w charakterze sekretarza, zdobywa zaufanie gen. Onodery, szefa japońskiego wywiadu. Dzięki niemu alianci otrzymują informacje o niemiecko-japońskiej współpracy; ma też wgląd w dane pozyskane przez Japończyków. Może podróżować po okupowanej Europie, m.in. do Berlina; organizuje sieć wywiadowczą, obejmującą kraje bałtyckie i Niemcy - jedną z najbardziej efektywnych siatek wywiadu (podczas jednej z podróży, w towarzystwie kuriera z Tokio, przewozi samolotem z Berlina do Sztokholmu - prócz kolejnych informacji - sztandar, wyszyty w okupowanym Wilnie dla polskich lotników, z napisem "Miłość żąda ofiary"; ze Szwecji trafi on do Anglii).

W 1944 r. opuszcza Sztokholm. Trafia do służby liniowej: walczy we Włoszech, w szeregach II Korpusu. Wojnę kończy w stopniu pułkownika. Za pracę wywiadowczą otrzymuje Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari. Po wojnie żyje w Kanadzie, zakłada Stowarzyszenie "Prometeuszy", którego celem jest zjednoczenie narodów Europy Środkowej.

Umiera w 1991 r. Pochowany na cmentarzu National Field of Honour w Pointe Claire. Na portalu ogrodywspomnien.pl dostępne są jego zdjęcia i wspomnienia rodziny.

Autor artykułu

Dziennikarz, kierownik działów Świat i Historia. Ur. 1967 r. W „Tygodniku” zaczął pisać jesienią 1989 r. (o rewolucji w NRD; początkowo pod pseudonimem), w redakcji od 1991 r. Specjalizuje...

Napisz do nas

Chcesz podzielić się przemyśleniami, do których zainspirował Cię artykuł, zainteresować nas ważną sprawą lub opowiedzieć swoją historię? Napisz do redakcji na adres redakcja@tygodnikpowszechny.pl . Wiele listów publikujemy na łamach papierowego wydania oraz w serwisie internetowym, a dzięki niejednemu sygnałowi od Czytelników powstały ważne tematy dziennikarskie.

Obserwuj nasze profile społecznościowe i angażuj się w dyskusje: na Facebooku, Twitterze, Instagramie, YouTube. Zapraszamy!

Newsletter

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]