Świat w jednym zdaniu

Jaan Kaplinski pochodzi z polsko-estońskiej rodziny. Urodził się w 1941 r. w Tartu (tamtejszy uniwersytet stał się w XX wieku jednym z najprężniej rozwijających się ośrodków badań semiotycznych na świecie).
Czyta się kilka minut
Jaan Kaplinski (Estonia) /
Jaan Kaplinski (Estonia) /

Jego rodzice zawodowo zajmowali się lingwistyką (pracowali jako nauczyciele). Kaplinski studiował filologię francuską i lingwistykę. Po studiach pracował naukowo, zajmował się również tłumaczeniami. Jest poetą, prozaikiem i publicystą. Od lat wymieniany wśród kandydatów do literackiej Nagrody Nobla.

Tom „Po drugiej stronie jeziora” (przekład polski: Aarne Puu) składa się z kilkudziesięciu krótkich utworów, które pod względem formalnym przypominają haiku. Maksymalna redukcja środków poetyckich, skondensowana myśl, czasem wyłącznie obraz, wycinek rzeczywistości, fragment doświadczenia, oderwana od całości emocja – które poeta podaje nam bez żadnego komentarza.

Jest to poezja obserwacji, ale Kaplinski nie stawia na uważne, mozolne, ostrożne studiowanie świata, lecz na błyskawiczne wglądy, szybkie ujęcia, rozbłyski, które ukazują na pozór banalne zdarzenia i przeżycia w innym świetle. To spojrzenie z ukosa, uwolnione spod balastu percepcyjnych schematów, myślowych i komunikacyjnych nawyków. W niektórych tekstach inicjatywa zostaje całkowicie przekazana zewnętrznej rzeczywistości – wydaje się, że to ona spogląda na nas, to z jej perspektywy przedstawiony zostaje człowiek, jedno z wielu istnień świata.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 12/2014