Ministerstwo kultury powołało zespół ds. pola literackiego. Czy zobaczymy realne zmiany?

O potrzebie uregulowania rynku książki dyskutuje się od lat, w różnych zespołach. Próby wprowadzenia dedykowanej książce ustawy podejmowano wielokrotnie, bez skutku.
Czyta się kilka minut
Hanna Wróblewska na konferencji prasowej dotyczącej rynku książki i literatury. Warszawa, 13 lutego 2025 r. // Fot. Marysia Zawada/REPORTER
Hanna Wróblewska na konferencji prasowej dotyczącej rynku książki i literatury. Warszawa, 13 lutego 2025 r. // Fot. Marysia Zawada/REPORTER

Ministra kultury Hanna Wróblewska powołała zespół ds. pola literackiego, w którego skład weszli przedstawiciele rządu oraz organizacji zrzeszających pisarzy, tłumaczy, bibliotekarzy i księgarzy. To – jak mogliśmy usłyszeć podczas konferencji prasowej – odpowiedź na postulaty listopadowego WspółKongresu Kultury, który „wskazał potrzebę reformy rynku książki”.

O potrzebie uregulowania rynku dyskutuje się od lat. Próby wprowadzenia ustawy o książce podejmowano wielokrotnie, bez skutku. Być może słusznie, bo projekty zgłaszane były przez najsilniejszych na rynku graczy i zabezpieczały głównie ich interesy. 

Sejmowe wysiłki w sprawie rynku książki

Aby temu zaradzić i zabrać się za prace na nowo, rok temu powołano w Sejmie Podkomisję stałą ds. Czytelnictwa i Prawa Autorskiego, której przewodniczącą została posłanka Paulina Matysiak. Spotykano się raz w miesiącu, by omówić m.in. aktualny stan czytelnictwa, naruszenia praw autorskich w internecie, sytuację małych wydawców, księgarni oraz bibliotek powiatowych. 

Czy w ślad za wielogodzinnym referowaniem trudnej sytuacji wszystkich podmiotów podjęto kroki mające na celu realną zmianę? Kilka dni temu spytaliśmy o to przewodniczącą podkomisji, jak dotąd nie otrzymaliśmy odpowiedzi.

Pomysł wprowadzenia zerowej stawki VAT na książki

Wiemy natomiast, że oba zespoły spotkały się jakiś czas temu, by uzgodnić swoje kompetencje. Będą działać równolegle. Już w marcu podkomisja będzie omawiać szczegóły wprowadzenia zerowej stawki VAT na książki, gazety i czasopisma. Wedle ostatnich obietnic ministra finansów zniesienie VAT-u nastąpi w przyszłym roku (przypomnijmy, że stawka wzrosła w roku 2011, a jej likwidację obiecywał pięć lat temu ówczesny minister kultury, Piotr Gliński). 

Czy to rozwiązanie korzystne dla rynku książki? Wedle przedstawicieli Unii Literackiej (której reprezentant znalazł się w zespole ds. pola literackiego) taka zmiana osłabi budżet państwa bez rozwiązania problemów rynkowych. Unia proponuje utrzymanie 5-procentowej stawki VAT i przeznaczenie wpływów na fundusz wspierający literaturę. To z kolei nie podoba się ministerstwu.

Kibicując pracom obu zespołów, mam nieodparte wrażenie, że jak dotąd w polu literackim nieustannie buksujemy, a droga do celu wciąż daleka. Obyśmy z końcem zimy ruszyli z miejsca.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 8/2025

W druku ukazał się pod tytułem: Buksowanie w polu