Droga i dom

Zdjęcie umieszczone obok nie należy do najbardziej znanych fotografii wykonanych przez Józefa Ulmę.
Czyta się kilka minut
 / Fot. Fundacja Instytut Studiów Strategicznych
/ Fot. Fundacja Instytut Studiów Strategicznych

Na tych bardziej popularnych widzimy jego rodzinę, sąsiadów, a także ukrywanych przez niego Żydów. Patrząc na nich, nie możemy uciec od podstawowego pytania: czy my sami zdobylibyśmy się na taką odwagę i poświęcenie?

Fotografia obok jest inna. Nie widać na niej ludzi, jest tylko droga i dom. Ten dom. Dom kochającej rodziny, zawsze pełen dziecięcych głosów. Dom – schronienie dla skazanych na Zagładę. Dom – niemy świadek okrutnej zbrodni. Obok droga, tyle razy przemierzana przez Ulmów, spieszących w codziennych sprawach. Droga, którą przyszli proszący o schronienie. Droga, którą nocą przyjechali zabójcy i którą wywieźli zrabowany majątek.
I jeszcze bezkres nieba.


CZYTAJ CAŁY DODATEK SPECJALNY "ULMOWIE  – POLSCY SPRAWIEDLIWI".


UROCZYSTOŚĆ OTWARCIA MUZEUM POLAKÓW RATUJĄCYCH ŻYDÓW IM. RODZINY ULMÓW W MARKOWEJ była szeroko relacjonowana i wywołała wiele komentarzy. Padło wiele ważnych i potrzebnych słów. Mówiono o prawdzie, sprawiedliwości historycznej, poświęceniu, miłości bliźniego, przestrodze dla przyszłych pokoleń. Przywoływano za świętym Janem słowa Chrystusa: „Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich”.
Od inauguracji minęło już kilkanaście dni. Z Markowej dawno wyjechały ekipy telewizyjne, Muzeum rozpoczyna regularną pracę. Nie ulega wątpliwości, że mimo skromnych rozmiarów stanie się wkrótce jedną z najważniejszych placówek edukacji historycznej. Pozostaje jednak mieć nadzieję, że będzie także czymś więcej: miejscem, które prowokuje do zadawania fundamentalnych pytań i poszukiwania odpowiedzi. Miejscem, które będzie nie tylko przybliżać historię, ale także oddziaływać na tych, którzy je odwiedzą.
Ku przeszłości zwracamy się nie tylko po to, aby poznać i zrozumieć minione dzieje. Poszukujemy w niej również prawdy o człowieku, o nas samych.

DOM I DROGA. Bezkres nieba.
Nieme pytania. ©

Autor jest prezesem IPN.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 14/2016