Do rozpuku

Władimir Propp – zmarły w 1970 r. rosyjski folklorysta – znany jest u nas z prac poświęconych bajkom oraz baśniom ludowym. Jego analizy przyniosły mu światowy rozgłos – zachwycali się nimi strukturaliści, ale także pisarze zainteresowani strukturami narracyjnymi opowieści. W książce o komizmie i śmiechu Propp opisuje tytułowe zjawiska z perspektywy kogoś, kto nie tylko lubi się śmiać, ale przede wszystkim chce ustalić, jakimi rodzajami komiczności dysponujemy, jakimi środkami ją wyrażamy, w jakich warunkach powstają komiczne efekty, a także – co odróżnia śmiech drwiący od śmiechu będącego wyrazem radości życia. Jest w tej książce coś orzeźwiającego: oto okazuje się, że na pozór dobrze znane zjawiska posiadają niedostrzegalną na pierwszy rzut oka strukturę. Dla Proppa znajomość sposobu, w jaki zorganizowana jest opowieść, była ważna o tyle, o ile przybliżała nas do odpowiedzi na pytanie o źródła, z których wyłania się literatura. ©℗