Gdy Stanley Kubrick ogłosił na łamach prasy zamiar zekranizowania „Lolity” Vladimira Nabokova, przedstawiciele niektórych organizacji społecznych (tak w Ameryce, jak Europie) postanowili przeciwdziałać potencjalnemu zgorszeniu. Jedni pisali krytyczne artykuły, drudzy nawoływali widzów do bojkotu, jeszcze inni próbowali sabotować działania producenta, a potem dystrybutora filmu.
Na szczególną uwagę zasługuje inicjatywa, którą podjął L. John Collins, założyciel wpływowej instytucji o nazwie Christian Action. W marcu 1961 r. Collins wysłał do reżysera list, w którym wyraził zaniepokojenie w związku z jego planami artystycznymi. Napisał także, że chciałby poznać motywacje, jakimi kierował się Kubrick, podejmując decyzję o realizacji nowego projektu. Pismo pozostało bez odpowiedzi. Po kilku tygodniach Collins powtórzył swoją prośbę. Kluczowe zdanie drugiego listu brzmiało tak oto: „Nie chcielibyśmy organizować akcji protestacyjnej bez próby zrozumienia powodów, dla których uważa pan, że stworzenie takiego filmu jest uzasadnione”.
Czytaj festiwalowe dodatki i relacje z wydarzeń na powszech.net/conrad2016 >>>
Nie chodzi tu ani o Kubricka, ani o Christian Action, ani o „Lolitę”. Istotny jest sam gest: najpierw próba zrozumienia intencji, co wynika z elementarnego i przedustawnego zaufania do artysty, a dopiero później ewentualne protesty. Jak dalece różni się to od naszych codziennych doświadczeń, od wrzaskliwych wypowiedzi uczestników toczących się dziś sporów ideologicznych! Kubrick odpowiedział, wyjaśniając, że film już powstał, a z jego oceną należy się wstrzymać do chwili, w której będzie dostępny dla publiczności. Zasugerował również, że reputacja ludzi zaangażowanych w projekt, a także jego wcześniejsze dzieła, powinny rozwiać wszelkie wątpliwości: chodzi bowiem o sztukę, a nie o „szkodliwe” prowokacje.
Kilka razy wyrażałem tutaj już podobne przekonanie, ale pozwólcie, że zrobię to raz jeszcze: musi istnieć miejsce, w którym tego rodzaju rozmowa jest możliwa, w którym najpierw zadaje się pytania, a następnie słucha się odpowiedzi artystów, by wyrobić sobie własne zdanie na temat tego, co mają nam do zaproponowania.
Jako organizatorzy Festiwalu Conrada od ośmiu lat dokładamy starań, by to międzynarodowe wydarzenie literackie było dla Państwa przestrzenią krytycznego namysłu i inspirującej dyskusji, nawet wtedy, a nawet zwłaszcza wtedy, gdy mamy do czynienia z poglądami, których nie podzielamy.
Zapraszamy do Krakowa od 24 do 30 października! ©℗
Grzegorz Jankowicz, dyrektor programowy Festiwalu Conrada
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru TP 43/2016
Artykuł pochodzi z dodatku Conrad (03/2016): Intensywność
