Co z tą Betelgezą

Jedna z najjaśniejszych gwiazd naszego nieba znów przyciągnęła z początkiem roku uwagę świata. Czy ujrzymy niedługo na niebie zjawisko równie jasne, co Księżyc? Czy zobaczymy supernową? "Warto oczywiście pamiętać, co ma na myśli astronom, kiedy mówi, że coś nastąpi niedługo" - komentuje dr Łukasz Lamża z działu naukowego "Tygodnika Powszechnego".
Gwiazdozbiór Oriona / fot. Rogelio Bernal Andreo / Wikipedia
Gwiazdozbiór Oriona / fot. Rogelio Bernal Andreo / Wikipedia

Z końcem ubiegłego roku astronomowie z Villanova University w Pensylwanii donieśli, że Betelgeza, gwiazda w konstelacji Oriona, pociemniała najbardziej w swojej historii. Pojawiły się spekulacje, że jest to zwiastun jej rychłej eksplozji. Wybuch supernowej zapowiadały nagłówki w portalach. Inni naukowcy uspokajali, że jest to normalne, cykliczne zachowanie tej gwiazdy. Czy czeka nas spektakl na niebie? Niebawem, czy... za sto tysięcy lat? Opowiada dr Łukasz Lamża, którego comiesięcznych podkastów naukowych będą Państwo mogli słuchać w Podkaście Powszechnym już od lutego.

Wizualizacja Betelgezy oraz jej rozmiar w skali Układu Słonecznego / ryc. ESO, L. Calcada / NASA

Muzyka: Kevin MacLeod (incompetech.com) "Fanfare for Space" na licencji CC BY / filmmusic.io

Podkasty Tygodnika Powszechnego

SZUKAJ NAS NA PLATFORMACH PODKASTOWYCH:

Ramówka:

PONIEDZIAŁKI z przewodnikiem (na zmianę):

  • Strona Świata – Jagielski & Story: przewodnikiem po najważniejszych wydarzeniach na świecie jest Wojciech Jagielski, jeden z najwybitniejszych polskich reporterów, w rozmowie z Krzysztofem Storym.
  • Lato z Mannem: wakacyjny cykl, w którym z Wojciechem Mannem o książkach, literaturze i kulturze rozmawia Katarzyna Kubisiowska.

ŚRODY z nowym numerem:

  • Tematy Tygodnika: Ewelina Burda i Michał Kuźmiński rozmawiają z Autorkami i Autorami „Tygodnika” o najważniejszych tekstach i tematach

PIĄTKI kulturalne:

SOBOTY do słuchania i czytania:

  • Ciekawe, co czyta: Monika Ochędowska prosi o polecenia ulubionych książek m.in. Margaret, Karola Paciorka, Kasię Lins, Dawida Tyszkowskiego, Vogule Poland, Agatę Karczewską i in.

PODOBAŁ CI SIĘ PODKAST? WSPIERAJ NAS NA PATRONITE »

Weź, słuchaj!

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny" – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Mgławica Kraba rozciąga się na przestrzeni 10 lat świetlnych. To pozostałość po supernowej, która pojawiła się na niebie w 1054 r. / NASA, ESA, J. HESTER, A. LOLL (ASU)
Nauka

Burzliwe życie gwiazdy

Wojciech Brzeziński
Betelgeza – jedna z najjaśniejszych gwiazd na nocnym niebie – żyła szybko i umrze młodo, przechodząc w spektakularną fazę supernowej. Ale jej ostatnie chwile być może jeszcze wcale nie nadeszły.
fot. Jiri Dolezal / Freeimages
Podkast Tygodnika Powszechnego

Zwierzę we mnie (2)

Urszula Zajączkowska, Adam Robiński, Łukasz Lamża
Urszula Zajączkowska, Adam Robiński i Łukasz Lamża - poetka i botaniczka, dziennikarz i krajoznawca oraz naukowiec i filozof rozmawiają o tym, kim są dla nas zwierzęta, współmieszkańcy naszej planety.
fot. jet steverink / FreeImages
Podkast Tygodnika Powszechnego

Zwierzę we mnie (1)

Urszula Zajączkowska, Adam Robiński, Łukasz Lamża
Urszula Zajączkowska, Adam Robiński i Łukasz Lamża - poetka i botaniczka, dziennikarz i krajoznawca oraz naukowiec i filozof rozmawiają o tym, kim są dla nas zwierzęta, współmieszkańcy naszej planety.

Inne artykuły tego autora

// furryfritz / Adobe Stock
Nauka

Kot Schrödingera trochę przytył. Fizycy przesuwają granice świata kwantowego

Łukasz Lamża
Eksperyment przeprowadzony przez wiedeńskich fizyków dowodzi, że granica między światem kwantowym a klasycznym jest bardziej płynna, niż dotąd myśleliśmy. Na czym polegał?
Alexander Rothaug, „Trzy Mojry”, ok. 1910 r. // Heritage Image / Alamy / BE&W
Nauka

Przypadek i determinizm: czy w przyrodzie występują zdarzenia nieuniknione?

Łukasz Lamża
Wszyscy zastanawiamy się, co się może wydarzyć w nowym roku. A czy jest coś, co musi się wydarzyć? Oj, nauka nie lubi się z pojęciem przeznaczenia.
Prezes Nvidii, Jensen Huang podczas konferencji Nvidia GPU Technology Conference (GTC). San Jose, Kalifornia, 18 marca , 2024 r. // Fot. David Paul Morris / Bloomberg / Getty Images
Obraz tygodnia

Rok 2025 miał być przełomem dla rozwoju AI. Jak było naprawdę?

Łukasz Lamża
Miesiąc miodowy sztucznej inteligencji się skończył. Wszyscy już mamy potąd ładnych obrazków, więc czas zapytać: gdzie ta fundamentalna przemiana społeczna? I gdzie moja kasa?
// K. Dreczkowski, P. Vitiello, V. Vosylius, E. Johns / Science Robotics
Obraz tygodnia

Sztuka naśladownictwa opanowana przez roboty. Co potrafią maszyny?

Łukasz Lamża
Nauczenie maszyny prostych, „ludzkich” czynności wymaga zwykle tysięcy prób i demonstracji. Badacze z Imperial College w Londynie opisali nową metodę nauki, która może zrewolucjonizować robotykę.
Fot. Vadim / Adobe Stock
Obraz tygodnia

Zwyrodnienie plamki żółtej: nowa terapia daje nadzieję na przywrócenie wzroku

Łukasz Lamża
W Polsce około 2 mln osób ma jakąś postać zwyrodnienia plamki żółtej. Dotąd nie istniała żadna skuteczna terapia. Sytuacja może się jednak odmienić.

Najnowsze artykuły

Kim Gordon, była członkini grupy Sonic Youth podczas koncertu w Mediolanie. Włochy, 28 października 2024 r. // Fot. lena Di Vincenzo / Getty Images
Kultura

Kim Gordon: najfajniejsza rockowa ciocia na koncertach w Polsce

Jan Błaszczak
Kim Gordon i Sonic Youth nie tylko inspirowali przez lata kolejne zespoły. Funkcjonowali także jako najfajniejsi wujkowie i ciocie sceny niezależnej.
Edyta Olszówka (Kamila), Wiesław Cichy (Nauczyciel), Patrycja Soliman (Padawanka) w spektaklu "Mężczyźni objaśniają mi świat", reż. Klaudia Gębska // Fot. Karolina Jóźwiak / materiały prasowe Teatru Narodowego w Warszawie
Kultura

„Mężczyźni objaśniają mi świat”: teatr, który trafia szerzej niż do „swoich”

Jacek Wakar
Rebecca Solnit nie jest tak miła, jak niektórym się zdawało, że powinna być? Cóż, jest wyrazista, mocna, autoironiczna. I taką bardzo ją polubiłem.
Papież Leon XIV w Auli Magna Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego, Rzym, listopad 2025 r. // IPA / ABACA / Abaca Press / Forum
Wiara

Bp Antonio Staglianò o wulgarnym realizmie Trumpa, sile papieża i bluźnierstwie

Bp Antonio Staglianò, Edward Augustyn
Bp Antonio Staglianò, przewodniczący Papieskiej Akademii Teologicznej: Gdy naród zaczyna mówić o swoim przywódcy jako o Zbawicielu, jest zgubiony.
Podkast Tygodnika Powszechnego

Wracamy na Księżyc – ale po co?

Michał Sowiński, Piotr Paziński
Po pół wieku wracamy na Księżyc. To nie tylko projekt technologiczny, ale próba odpowiedzi na pytanie, kim dziś jesteśmy jako ludzie — i czy wciąż chcemy sięgać dalej.
Péter Magyar 15 kwietnia 2026 r. w Budapeszcie / fot. Attila KISBENEDEK / AFP
Świat

Péter Magyar po Orbánie. Więcej ciągłości niż zmiany

Dominik Héjj
Magyar nie objął jeszcze urzędu, ale już pokazuje kierunek swoich rządów. W wielu kluczowych sprawach – od energetyki po politykę historyczną – bliżej mu do kontynuacji linii Orbána niż do zapowiadanej rewolucji.

Popularne

1.
Rafał Stec

Kończy się epoka Lewego. Ale nie martwmy się, to będzie długie pożegnanie

2.
Wojciech Śmieja

Czy Polska to „piekło mężczyzn”? Czytamy manifest męskiego ruchu

3.
Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz Rysuje

4.
Jakub Wiech

Europa uzależniła się od ropy i gazu. Każdy kryzys kosztuje ją miliardy

5.
Bp Antonio Staglianò, Edward Augustyn

Bp Antonio Staglianò o wulgarnym realizmie Trumpa, sile papieża i bluźnierstwie

6.
Tomasz Stawiszyński

Marta Nawrocka dała dobry przykład. Skąd ataki na pierwszą damę?

7.
Marcin Matczak

Kara śmierci w Kanale Zero. Czy społeczeństwo ma prawo do zabijania?

8.
Piotr Popiołek

Trump, Bóg i święta wojna. Fundamentalizm religijny napędza politykę USA

9.
Filip Rudnik

Telegram zablokowany, internet pod nadzorem. Dlaczego Kreml odcina Rosjan od sieci?

10.
Anna Golus

Szkoły i przedszkola wykorzystują wizerunek dzieci: to wyzysk i bezprawie